મુંબઈ: આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (એઆઈ) ના કારણે માણસો બેરોજગાર થવાની આશંકાઓને હાલમાં મોટો ઝટકો લાગ્યો છે અને રોજગારના મોરચે એક નવી આશા જાગી છે. અમેરિકાના શ્રમ આંકડા દર્શાવે છે કે ઓગસ્ટ મહિનામાં અર્થતંત્રમાં અપેક્ષા કરતા ક્યાંય વધુ ૧,૬૨,૦૦૦ નવી નોકરીઓ ઉમેરાઈ છે. આ સાથે જ બેરોજગારીનો દર ઘટીને માત્ર ૪.૧ ટકા પર આવી ગયો છે, જે વિતેલા ૫૦ વર્ષોના મોટાભાગના મહિનાઓની સરખામણીએ ખૂબ જ ઓછો છે. યુવા કામદારો, જેમને અવારનવાર એઆઈનો સૌથી પહેલો શિકાર માનવામાં આવતા હતા, તેઓ પણ આ તબક્કામાં મજબૂતીથી ટકી રહ્યા છે.

કેટલાક સેક્ટરમાં છટણી છતાં રોજગારનો મહાસાગર વ્યાપક: જોકે, એ પણ સત્ય છે કે કેટલાક ક્ષેત્રો અને કંપનીઓમાં એઆઈના કારણે ભારે ઉથલપાથલ જોવા મળી છે. માઈક્રોસોફ્ટ અને મેટા જેવી ટેકનોલોજી દિગ્ગજ કંપનીઓ પોતાની વ્યાવસાયિક વ્યૂહરચનાઓને નવી રીતે ઢાળી રહી છે, જેના કારણે કર્મચારીઓની સંખ્યામાં કાપ મુકાઈ રહ્યો છે. બ્લોક અને ઈન્ટુઈટ જેવી નાની કંપનીઓ પણ માણસોના સ્થાને બોટ્સનો ઉપયોગ કરી રહી છે. રોજગાર કન્સલ્ટિંગ ફર્મ ચેલેન્જર ગ્રે એન્ડ ક્રિસ્ટમસના જણાવ્યા અનુસાર, આ વર્ષે અમેરિકી કંપનીઓએ દર મહિને સરેરાશ ૧૬,૦૦૦ એઆઈ સંબંધિત નોકરીઓ ઘટાડી છે. છતાં પણ, રોજગારના વિશાળ મહાસાગરમાં આ આંકડા ક્યાંય ખોવાઈ જાય છે, જ્યાં દર મહિને આશરે ૧૭ લાખ લોકો નોકરીઓ છોડે છે અથવા બદલે છે.

છટણી કરતા અનેક ગણું નવું રોજગાર સર્જન: આ ટેકનોલોજીએ નોકરીઓ ગુમાવવાના પ્રમાણ સામે અનેક ગણી નવી નોકરીઓનું સર્જન કર્યું છે. ડેટા સેન્ટર્સ અને વીજળી ઉત્પાદનના ક્ષેત્રમાં થઈ રહેલા ભારી રોકાણના કારણે બાંધકામ (કન્સ્ટ્રક્શન) અને પાયાની સુવિધાઓના કામદારોની માંગ આસમાને પહોંચી છે. એઆઈ સ્ટાર્ટઅપ્સ ઝડપથી નવી ભરતીઓ કરી રહ્યા છે અને પરંપરાગત કંપનીઓ પણ આ રેસમાં પાછળ ન રહી જાય તે માટે નવા હોદ્દા ઊભા કરી રહી છે. 'ધ ઈકોનોમિસ્ટ'ના અંદાજ મુજબ અમેરિકામાં એઆઈએ અત્યાર સુધીમાં લગભગ ૧૦ લાખ નવી નોકરીઓ પેદા કરી છે. આ સંખ્યા ૨૦૨૩ના મધ્ય પછીથી એઆઈના કારણે થયેલી લગભગ ૨ લાખ નોકરીઓના કાપ કરતા ક્યાંય વધુ છે.

હાર્ડવેર, ડેટા સેન્ટર અને એન્જિનિયરિંગમાં ભારે માંગ: ગોલ્ડમેન સેક્સ બેંકના જણાવ્યા મુજબ, એઆઈને ચલાવવા માટે જરૂરી હાર્ડવેર એટલે કે ચિપ્સ, સર્વર, ડેટા સેન્ટર અને કુલિંગ સિસ્ટમ પરનો ખર્ચ ૨૦૨૨ ની સરખામણીએ દર વર્ષે ૫૦૦ અબજ ડોલર વધુ થઈ રહ્યો છે. એકલા ડેટા સેન્ટરના નિર્માણની ગતિ વાર્ષિક ૭૫ અબજ ડોલરથી વધુ છે. આ બાંધકામ માટે મોટી સંખ્યામાં ઈલેક્ટ્રિશિયન, એચવીએસી (HVAC) નિષ્ણાતો અને ગ્રીડ એન્જિનિયરોની ફોજની જરૂર પડી રહી છે. ડેટા સેન્ટર સાથે જોડાયેલી નોકરીઓમાં અન્ય નોકરીઓની સરખામણીએ લગભગ ૪૦ ટકા વધુ પગાર મળી રહ્યો છે અને કુશળ કામદારોની ભારે અછત વર્તાઈ રહી છે.

માત્ર ફિલ્ડ અને ટેકનિકલ વર્કર્સ જ નહીં પરંતુ વ્હાઈટ-કોલર એટલે કે ઓફિસની નોકરીઓમાં પણ મોટો ઉછાળો આવ્યો છે. એન્જિનિયરો મોડેલ તૈયાર કરી રહ્યા છે, ડેટા એનોટેટર્સ તેમના જવાબોને ચકાસી રહ્યા છે અને નવા સિરેથી 'એઆઈ હેડ'ની નિમણૂક થઈ રહી છે. લિંક્ડઈનના આંકડા અનુસાર ૨૦૨૩ થી ૨૦૨૪ વચ્ચે એઆઈ સાથે જોડાયેલા હોદ્દાઓમાં બમણો વધારો થયો છે. ઉત્પાદકતામાં સુધારાના કારણે વકીલો અને માર્કેટ રિસર્ચ એનાલિસ્ટ જેવા વ્યવસાયોમાં પણ માંગ વધી છે. જોકે, ગ્રાહક સેવા (કસ્ટમર કેર) અને સેક્રેટરી જેવા રોજિંદા કાર્યોવાળા પદો પર ચોક્કસ અસર પડી છે, પરંતુ એકંદરે એઆઈનો આ તબક્કો રોજગાર સર્જનના મામલે ઐતિહાસિક સાબિત થઈ રહ્યો છે.