ગાંધીનગર: ગુજરાતભરમાં કાળઝાળ ગરમી અને અસહ્ય બફારાથી ત્રાહિમામ પોકારી ઉઠેલી જનતા માટે હવામાન વિભાગ તરફથી ચિંતાજનક અને પ્રતીક્ષા કરાવનારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. હવામાન વિજ્ઞાન કેન્દ્રના સત્તાવાર અહેવાલ મુજબ, આ વર્ષે રાજ્યના નાગરિકોએ સૂર્યનારાયણના પ્રકોપમાંથી મુક્તિ મેળવવા અને મેઘરાજાના શીતળ છાંયડાનો આનંદ માણવા માટે હજુ થોડી વધુ લાંબી રાહ જોવી પડશે. ચાલુ વર્ષે પશ્ચિમી પવનોની બદલાયેલી પેટર્નના કારણે નૈઋત્યના ચોમાસાની પ્રગતિ ધીમી પડી છે, જેને પગલે ગુજરાતમાં ૨૦મી જૂન પછી જ વિધિવત રીતે ચોમાસાનો પ્રારંભ થાય તેવી પ્રબળ સંભાવના છે, જે છેલ્લા બે વર્ષની સરખામણીએ ઘણો મોડો સમયગાળો ગણી શકાય.

સામાન્ય સંજોગોમાં અને સ્થાપિત હવામાનના ટાઈમટેબલ અનુસાર, ગુજરાતમાં જૂન મહિનાના બીજા સપ્તાહની આસપાસ ચોમાસું સત્તાવાર રીતે બેસી જતું હોય છે, પરંતુ આ વર્ષે કુદરતી પ્રણાલીમાં સર્જાયેલા વિલંબને કારણે મેઘરાજાની સવારી મોડી પડી રહી છે. હવામાન વિભાગના પાછલા બે વર્ષના સત્તાવાર આંકડાકીય વિશ્લેષણ પર નજર કરીએ તો, વર્ષ ૨૦૨૪ની સીઝનમાં ૧૧મી જૂનના રોજ જ રાજ્યમાં ચોમાસાનો વિધિવત્ પ્રારંભ થઈ ચૂક્યો હતો. જ્યારે ગત વર્ષ ૨૦૨૫માં પણ ૧૬મી જૂનના રોજ મેઘરાજાએ ધમાકેદાર પધરામણી કરીને ધરતીપુત્રોને ખુશ કરી દીધા હતા, જેની સામે ચાલુ વર્ષ ૨૦૨૬માં સ્થિતિ વધુ કપરી દેખાઈ રહી છે. જોકે, રાહતની એકમાત્ર વાત એ છે કે જૂનના પ્રથમ અઠવાડિયાથી જ વિવિધ વિસ્તારોમાં પ્રી-મોન્સૂન એક્ટિવિટી વેગ પકડશે.

ચોમાસાના આ સંભવિત વિલંબની વચ્ચે હાલમાં સમગ્ર ગુજરાત જાણે અગનભટ્ટીમાં ફેરવાઈ ગયું હોય તેમ જનજીવન ગરમીમાં ખરાબ રીતે શેકાઈ રહ્યું છે. શનિવારે, ૧૬મી મેના રોજ પાટનગર સહિતના મેટ્રો શહેરોમાં સરેરાશ મહત્તમ તાપમાનનો પારો ૪૨ ડિગ્રીને પાર પહોંચી ગયો હતો, જેના કારણે બપોરના સમયે હાઈવે અને મુખ્ય રસ્તાઓ પર કુદરતી કરફ્યુ જેવો માહોલ સર્જાયો હતો. સ્થાનિક હવામાન કચેરીના બુલેટિન મુજબ, આગામી ત્રણ દિવસ સુધી તાપમાનનો આ આક્રમક મિજાજ યથાવત રહેશે અને પારો ૪૨ ડિગ્રીની આસપાસ જ ઘૂમતો રહેશે, જેને લીધે બપોરના સમયે ગરમ લૂ ફૂંકાવાનું ચાલુ રહેશે.

રાજ્યના અન્ય પ્રમુખ શહેરોના તાપમાનના સત્તાવાર આંકડા પર નજર કરીએ તો, શનિવારે રાજકોટમાં ૪૨.૭ ડિગ્રી સાથે સૌથી વધુ ગરમી નોંધાઈ હતી, જ્યારે અમરેલીમાં ૪૨.૩ ડિગ્રી, ગાંધીનગરમાં ૪૧.input૫ ડિગ્રી અને વડોદરામાં ૪૧ ડિગ્રી તાપમાન નોંધાતા લોકો અકળાઈ ઉઠ્યા હતા. આ ઉપરાંત સરહદી જિલ્લા ભુજમાં ૪૦.૭ ડિગ્રી, ઉત્તર ગુજરાતના ડીસામાં ૪૦.૨ ડિગ્રી, દક્ષિણ ગુજરાતના આર્થિક પાટનગર સુરતમાં ૩૯.૮ ડિગ્રી તેમજ ભાવનગરમાં ૩૯.૨ ડિગ્રી સરેરાશ મહત્તમ તાપમાન નોંધાયું હતું. અસહ્ય બફારા અને ગરમીના આ ડબલ એટેક વચ્ચે હવામાન વિભાગે આશ્વાસન આપ્યું છે કે આગામી બે દિવસ પછી પવનોની દિશા બદલાતા તાપમાનમાં ૩ ડિગ્રી જેટલો ઘટાડો થઈ શકે છે.

ચોમાસું મોડું બેસવાની આ આગાહીના કારણે કૃષિ ક્ષેત્ર અને ખાસ કરીને ગ્રામીણ અર્થતંત્ર પર તેની આંશિક અસરો પડવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે, કારણ કે હજારો ખેડૂતો આકાશ તરફ મીટ માંડીને આગોતરા વાવેતરની તૈયારીઓ કરતા હોય છે. નદીઓ, ડેમો અને તળાવોમાં પાણીના સ્તર સતત તળિયે જઈ રહ્યા હોવાથી વહીવટી તંત્ર પણ પાણીની કટોકટી ન સર્જાય તે માટે એક્શન મોડમાં આવી ગયું છે. ચોમાસાના મોડા આગમનના સંકેતો વચ્ચે હવે નાગરિકો જૂનના પ્રથમ સપ્તાહમાં આવનારા પ્રી-મોન્સૂન વાવાઝોડા અને હળવા વરસાદી ઝાપટાની કાગડોળે રાહ જોઈ રહ્યા છે જેથી આ કાળઝાળ ગરમીમાંથી અલ્પકાલીન સુખદ રાહત મળી શકે.