સુરત : ગુજરાતની આર્થિક રાજધાની ગણાતા સુરત શહેરના કાપડ ઉદ્યોગની પાછળ છુપાયેલા એક કાળા સત્યનો પર્દાફાશ થયો છે. ઉદયપુરના માનવ તસ્કરી વિરોધી એકમ (AHTU) અને રાજ્ય બાળ આયોગની ટીમે બુધવારે એક અત્યંત ગુપ્ત અને સાવચેતીપૂર્વક આયોજનબદ્ધ ઓપરેશન પાર પાડીને સુરતના વિવિધ કારખાનાઓમાંથી ૯૨ જેટલા આદિવાસી બાળકોને સુરક્ષિત રીતે મુક્ત કરાવ્યા છે. આ બાળકોને રાજસ્થાનના અંતરિયાળ વિસ્તારોમાંથી લલચાવી-ફોસલાવીને અહીં મજૂરી માટે લાવવામાં આવ્યા હતા.

નર્કાગાર જેવી સ્થિતિમાં કામ કરતા ભૂલકાઓ

બચાવવામાં આવેલા બાળકોની ઉંમર માત્ર ૭ થી ૧૪ વર્ષની વચ્ચે છે. આ માસૂમ બાળકોને સુરતના કાપડ બજારના નાના એકમોમાં અત્યંત કઠિન કામમાં જોતરવામાં આવ્યા હતા. કેટલાક બાળકો સાડીઓ પર જટિલ દોરાકામ (એમ્બ્રોઈડરી) નું કામ કરતા હતા, તો કેટલાક જોખમી મશીનરી ચલાવતા જોવા મળ્યા હતા. રાજ્ય બાળ આયોગના ભૂતપૂર્વ સભ્ય શૈલેન્દ્ર પંડ્યાના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા એક મહિનાથી આ બાળકોની તસ્કરી કરીને તેમને બળજબરીથી મજૂરીમાં ધકેલવામાં આવી રહ્યા હોવાની માહિતી મળી હતી.

૬ સ્થળોએ ૨૦ સભ્યોની ટીમનો ત્રાટક

આ ઓપરેશન એટલું મોટું હતું કે ૨૦ સભ્યોની વિશેષ ટીમે એકસાથે વિવિધ સ્થળોએ દરોડા પાડ્યા હતા. સુરતના પુના પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તાર હેઠળની સીતારામ સોસાયટી અને મુક્તિધામ સોસાયટી સહિત છ અલગ-અલગ લોકેશન પર તપાસ હાથ ધરાઈ હતી. આશ્ચર્યની વાત એ છે કે, આ બાળકોને દર મહિને માત્ર ૫,૦૦૦ થી ૮,૦૦૦ રૂપિયા જેવા નજીવા પગારે દિવસ-રાત કામ કરાવવામાં આવતું હતું. બચાવેલા ૯૨ બાળકોમાં મોટાભાગના ઉદયપુરના આદિવાસી વિસ્તારોના છે, જ્યારે ૪-૫ બાળકો બિહાર અને ઝારખંડના હોવાનું બહાર આવ્યું છે.

ભવિષ્ય સુધારવાના પ્રયાસો

બચાવવામાં આવેલા આ બાળકોમાંથી મોટાભાગના 'સ્કૂલ ડ્રોપઆઉટ' છે, એટલે કે ગરીબીને કારણે તેમણે અભ્યાસ છોડી દીધો હતો. હવે આ તમામ બાળકોનું કાઉન્સેલિંગ કરવામાં આવશે અને તેમને સુરક્ષિત રીતે તેમના વતન મોકલવા માટે બાળ કલ્યાણ સોસાયટી (CWC) ને સોંપવાની તજવીજ હાથ ધરવામાં આવી છે. આ ઓપરેશને ફરી એકવાર ઔદ્યોગિક શહેરોમાં ચાલતી બાળ તસ્કરી સામે લાલબત્તી ધરી છે.