​ગાંધીનગર:રાજ્યમાં ચોમાસાના આગમન સાથે જ ફરી એકવાર ચાંદીપુરા વાયરસનો ખતરો મંડરાઈ રહ્યો છે. દર વર્ષે ચોમાસા દરમિયાન જોવા મળતા આ વાયરસને કારણે રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાં ચિંતાજનક સ્થિતિ સર્જાઈ છે, જેમાં ખાસ કરીને ૧૫ વર્ષથી ઓછી વયના બાળકો સૌથી વધુ સંવેદનશીલ બની રહ્યા છે. ચાંદીપુરા વાયરસના સંક્રમણને લઈને આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા રાજ્યભરમાં હાઈ-એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે અને નાગરિકોને મહત્તમ તકેદારી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.

​શું છે ચાંદીપુરા વાયરસ અને તે કેવી રીતે ફેલાય છે?

ચાંદીપુરા વાયરસ એ મુખ્યત્વે 'સેન્ડ ફ્લાય' (રેતીની માખી) દ્વારા ફેલાતો એક ગંભીર રોગ છે. આ માખીઓ ખાસ કરીને કાચા મકાનોની દીવાલોની તિરાડો, રેતી કે માટીના બાંધકામમાં રહેવાનું પસંદ કરે છે. વાયરસના ફેલાવા માટે જવાબદાર આ માખીઓ જ્યારે મનુષ્યને કરડે છે, ત્યારે તે વાયરસ શરીરમાં પ્રવેશે છે. ચોમાસામાં વરસાદ અને ભેજવાળા વાતાવરણને કારણે આ જીવાતોનો ઉપદ્રવ વધતો હોવાથી રોગના કેસોમાં ઉછાળો જોવા મળે છે.

​ગંભીર લક્ષણો અને ઓળખ

ચાંદીપુરા વાયરસનો ચેપ મગજ પર સીધી અસર કરે છે, જેને 'એક્યુટ એનસેફેલાઈટીસ સિન્ડ્રોમ' (AES) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ વાયરસના લક્ષણો અચાનક દેખાય છે અને ખૂબ જ ઝડપથી ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કરે છે. મુખ્ય લક્ષણોમાં નીચે મુજબની સ્થિતિ જોવા મળે છે:

​તીવ્ર તાવ આવવો અને માથામાં અસહ્ય દુખાવો થવો.
​દર્દીને વારંવાર ઉલટી થવી અને બેભાન થઈ જવું.
​શરીરમાં ખેંચ આવવી (ફિટ્સ આવવી) અને મગજની સ્થિતિમાં અસામાન્ય ફેરફારો.
​અત્યંત નબળાઈ અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડવી.
​તબીબી નિષ્ણાતોના મતે, જો બાળકને તાવ કે ઉપરોક્ત કોઈ પણ લક્ષણ જણાય, તો સમય બગાડ્યા વગર તુરંત જ નજીકની સરકારી હોસ્પિટલમાં સંપર્ક કરવો જોઈએ, કારણ કે સારવારમાં થતો વિલંબ જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે.

​બચાવ માટેની ખાસ તકેદારી અને ઉપાયો

આરોગ્ય મંત્રી અને તંત્ર દ્વારા વારંવાર અપીલ કરવામાં આવી છે કે ગભરાવાને બદલે સાવચેતી રાખવી વધુ જરૂરી છે. સંક્રમણથી બચવા માટે નીચે મુજબના પગલાં અચૂક ભરવા જોઈએ:

૧. સ્વચ્છતા: ઘરની આસપાસ પાણી ભરાવા ન દેવું અને ગંદકીનો નિકાલ કરવો. ઘર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં જંતુનાશક દવાઓનો છંટકાવ કરવો.

૨. પહેરવેશ: બાળકોને લાંબી બાયના કપડાં પહેરાવવા, જેથી માખી કે મચ્છરના કરડવાથી બચી શકાય.

૩. મચ્છરદાની: સૂતી વખતે મચ્છરદાનીનો ઉપયોગ કરવો એ સૌથી અસરકારક બચાવ છે.

૪. રહેઠાણ: કાચા મકાનો કે તિરાડોવાળી દીવાલો ધરાવતા ઘરોમાં વિશેષ સાવધાની રાખવી. રેતી કે માટીના ભીનાશવાળા ભાગોને નિયમિત સાફ કરવા.

​રાજ્ય સરકારના આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા સ્થિતિ પર ચાંપતી નજર રાખવામાં આવી રહી છે અને અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં આરોગ્યની ટીમો દ્વારા સર્વેલન્સ કામગીરી સઘન બનાવવામાં આવી છે. નાગરિકોને વિનંતી છે કે કોઈપણ અફવાઓ પર વિશ્વાસ ન કરતા માત્ર અધિકૃત માહિતી પર જ ભરોસો રાખવો.