ગાંધીનગર : "ગુજરાત મોડલ" અને "વિકાસના દાવા" વચ્ચે રાજ્યની ગરીબાઈનું એક ચોંકાવનારું સત્ય સામે આવ્યું છે. રાજ્ય સરકારના જ આંકડા મુજબ ગુજરાતના 3.38 કરોડથી વધુ નાગરિકો કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારના મફત અનાજ પર નિર્ભર છે.

 

એટલે કે ગુજરાતની લગભગ 50% વસ્તી આજે પણ બે ટંકનું ભોજન મફતમાં મળે તો જ ચલાવી શકે એવી સ્થિતિમાં છે. રાષ્ટ્રીય અન્ન સુરક્ષા અધિનિયમ અને પ્રધાનમંત્રી ગરીબ કલ્યાણ અન્ન યોજના હેઠળ આ લોકોને દર મહિને ઘઉં, ચોખા અને અન્ય અનાજ મફતમાં આપવામાં આવે છે.

 

આંકડો શું કહે છે?

રાજ્યમાં કુલ 1.15 કરોડથી વધુ રાશનકાર્ડ ધારકો છે. જેમાં BPL, APL-1 અને NFSA કાર્ડ ધારકોનો સમાવેશ થાય છે. આ કાર્ડ દ્વારા 3.38 કરોડથી વધુ લોકો લાભ લઈ રહ્યા છે. કોરોના બાદ શરૂ થયેલી મફત અનાજ યોજનાને સરકારે વારંવાર લંબાવી છે, જેના કારણે આ નિર્ભરતા વધી છે.

 

વિપક્ષનો પલટવાર

વિપક્ષે આ આંકડાને લઈને સરકાર પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. કોંગ્રેસના નેતાઓએ કહ્યું કે "સરકાર મોટા મોટા પ્રોજેક્ટ અને ઈવેન્ટમાં કરોડો રૂપિયા ખર્ચે છે, પણ રાજ્યના અડધા લોકોને પેટ ભરવા માટે સરકારના ટેકાની જરૂર છે. આ શરમજનક છે."

 

વિપક્ષનો આક્ષેપ છે કે સરકાર ગરીબી છુપાવવાને બદલે "વિકાસ વિકાસ"ની ગર્જના કરી રહી છે. "જે રાજ્યમાં અડધા લોકો મફત અનાજ ખાય છે ત્યાં વિકાસની વાતો કરવી એ લોકોની મજાક ઉડાવવા જેવું છે" એમ વિપક્ષી નેતાઓએ જણાવ્યું.

 

સરકારનો જવાબ

સરકારી પ્રવક્તાનું કહેવું છે કે "મફત અનાજ યોજના એ ગરીબો માટેની કલ્યાણકારી યોજના છે. કોરોનાકાળમાં અને મોંઘવારીના સમયમાં કોઈ ભૂખ્યું ન રહે તે માટે આ પગલું લેવાયું છે. આ યોજનાથી ગરીબોને રાહત મળી છે અને કુપોષણ ઘટ્યું છે."

 

અધિકારીઓના મતે આ યોજના વડાપ્રધાનના "કોઈ ભૂખ્યું ન સૂએ"ના મંત્રને સાકાર કરે છે.

 

અર્થશાસ્ત્રીઓ શું કહે છે?

અર્થશાસ્ત્રીઓનું માનવું છે કે મફત અનાજ તાત્કાલિક રાહત આપે છે, પરંતુ લાંબા ગાળે રોજગારી અને આવક વધારવાના પગલા લેવા જરૂરી છે. "જો 3.38 કરોડ લોકો 5 વર્ષ બાદ પણ મફત અનાજ પર જ રહેશે તો તે વિકાસ નથી, તે નિષ્ફળતા છે" એમ એક અર્થશાસ્ત્રીએ જણાવ્યું.

 

 

ગુજરાતમાં મફત અનાજના આંકડા

1. લાભાર્થી: 3.38 કરોડ લોકો

2. કુલ રાશનકાર્ડ: 1.15 કરોડથી વધુ 

3. રાજ્યની વસ્તી: લગભગ 6.8 કરોડ