અમદાવાદ, તા.૧૧: કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓ અને પેન્શનધારકો હાલમાં ૮મા પગાર પંચ (8th Pay Commission) ના સત્તાવાર અમલીકરણની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. સરકારી કર્મચારીઓમાં અત્યારે સૌથી મોટી ઉત્સુકતા એ બાબતની છે કે નવું પગાર પંચ લાગુ થયા પછી તેમના માસિક પગાર અને નિવૃત્તિ પછી મળતા પેન્શનમાં કેટલો વધારો થશે. આ વ્યાપક ચર્ચાઓની વચ્ચે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન એ પણ ઉભો થયો છે કે જે કર્મચારીઓ રાષ્ટ્રીય પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) હેઠળ નિવૃત્ત થઈ ચૂક્યા છે અથવા આગામી સમયમાં નિવૃત્ત થવાના છે, શું તેમને પણ આ નવા ૮મા પગાર પંચનો સીધો લાભ મળશે?
આ સવાલનો સાચો જવાબ સમજવા માટે જૂની પેન્શન યોજના (OPS) અને નવી રાષ્ટ્રીય પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) વચ્ચેનો મૂળભૂત તફાવત જાણવો જરૂરી છે. વર્ષ ૨૦૦૪ પછી સરકારી સેવામાં જોડાયેલા કર્મચારીઓ માટે ઓપીએસના સ્થાને એનપીએસ દાખલ કરવામાં આવી હતી. જૂની પેન્શન યોજના (OPS) હેઠળ નિવૃત્ત થયેલા કર્મચારીઓને સરકાર દ્વારા લાગુ કરવામાં આવતા દરેક નવા પગાર પંચના સુધારાનો સીધો લાભ મળતો હતો અને તેમનું પેન્શન આપમેળે વધી જતું હતું. બીજી તરફ, NPS એક કન્ટ્રીબ્યુટરી સ્કીમ (ફંડ આધારિત યોજના) છે, જેમાં કર્મચારી અને સરકાર બંને તરફથી દર મહિને નિશ્ચિત યોગદાન આપવામાં આવે છે. નિવૃત્તિ સમયે કુલ ભંડોળના ૬૦% રકમ એકસામટી મળે છે, જ્યારે બાકીના ૪૦% ભંડોળમાંથી માસિક પેન્શન માટે એન્યુઇટી (વાર્ષિકી) ખરીદવી પડે છે. આ વ્યવસ્થામાં પગાર પંચના આધારે સીધો પેન્શન વધારો મળતો નથી.
UPS (યુનિફાઇડ પેન્શન સ્કીમ) પસંદ કરનારાઓને થશે બમ્પર ફાયદો
સરકારે આ અસમાનતા દૂર કરવા માટે એક નવો રસ્તો કાઢ્યો છે. જે કર્મચારીઓ વર્ષ ૨૦૦૪ પછી સરકારી સેવામાં આવ્યા હતા અને ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૫ ના રોજ યુનિફાઇડ પેન્શન સ્કીમ (UPS) ના અમલીકરણ પહેલાં NPS હેઠળ નિવૃત્ત થયા હતા, તેમને આ નવી પેન્શન સિસ્ટમ (UPS) પસંદ કરવાનો વિશેષ વિકલ્પ આપવામાં આવ્યો છે. જો કોઈ નિવૃત્ત કર્મચારી NPS માંથી UPS નો વિકલ્પ પસંદ કરે છે, તો તેને તેના છેલ્લા બેઝિક પગારના ૫૦% ગેરંટીકૃત પેન્શન તરીકે મળવાપાત્ર થશે. આ સિવાય, જ્યારે પણ ૮મા પગાર પંચ હેઠળ પગાર ધોરણોમાં સુધારો કરવામાં આવશે, ત્યારે તેમનું પેન્શન પણ આપમેળે વધી જશે.
જો કે, જે કર્મચારીઓ હાલમાં સેવામાં ચાલુ છે અને તેઓ ભવિષ્યમાં પણ NPS માં જ રહેવા માંગે છે, તેમને ૮મા પગાર પંચનો સીધો લાભ પેન્શન વધારા તરીકે નહીં મળે. નવા પગાર પંચના કારણે તેમનો મૂળ પગાર વધશે, જેના લીધે તેમના NPS ફંડમાં માસિક યોગદાનની રકમ આપમેળે વધી જશે. આના પરિણામે નિવૃત્તિ સમયે તેમનું કુલ ભંડોળ ઘણું મોટું થઈ જશે અને તેઓ વધુ પેન્શન મેળવી શકશે.
૮મા પગાર પંચના અમલીકરણમાં કેમ થઈ રહ્યો છે વિલંબ?
સામાન્ય નિયમ મુજબ, કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા દર ૧૦ વર્ષે નવું પગાર પંચ લાગુ કરવામાં આવે છે. હાલમાં કર્મચારીઓને ૭મા પગાર પંચના આધારે વેતન મળી રહ્યું છે, જે વર્ષ ૨૦૧૬ માં અમલમાં આવ્યું હતું અને તેનો ૧૦ વર્ષનો કાર્યકાળ જાન્યુઆરી ૨૦ animation જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ માં પૂર્ણ થઈ ચૂક્યો છે. નિયમ વ્યાખ્યા મુજબ ૮મા પગાર પંચનો અમલ આ વર્ષના જાન્યુઆરી મહિનાથી જ થઈ જવો જોઈતો હતો. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નવેમ્બર ૨૦૨૫ માં જ ૮મા પગાર પંચની રચના કરી દેવામાં આવી હોવા છતાં, તેના સત્તાવાર અને પૂર્ણ અમલીકરણ અંગે સરકારે હજુ સુધી કોઈ નવીનતમ કે આખરી તારીખ જાહેર કરી નથી, જેના કારણે કર્મચારીઓમાં હજુ પણ અસમંજસની સ્થિતિ બનેલી છે.