ગાંધીનગર: ૧૩ માર્ચ, ૨૦૨૬ : ગુજરાત વિધાનસભા ખાતે વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ના અંદાજપત્રમાં અન્ન, નાગરિક પુરવઠા અને ગ્રાહક સુરક્ષા વિભાગની કુલ રૂ. ૨,૮૫૬ કરોડની અંદાજપત્રીય માગણીઓ સર્વાનુમતે પસાર કરવામાં આવી છે. આ પ્રસંગે વિભાગના મંત્રી રમણભાઈ સોલંકીએ રાજ્યના ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારોની અન્ન સુરક્ષા તેમજ છેવાડાના માનવીના કલ્યાણ માટે અનેક ક્રાંતિકારી યોજનાઓની જાહેરાત કરી હતી. મંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે મુખ્યમંત્રી ભુપેન્દ્રભાઈ પટેલના નેતૃત્વમાં ‘ગરીબ કલ્યાણ’ અને પંડિત દીનદયાળ ઉપાધ્યાયના ‘અંત્યોદય’ના મંત્રને સાકાર કરવા સરકાર કટિબદ્ધ છે.

વાજબી ભાવના દુકાનદારો માટે ખુશખબર અને પેકેજ્ડ વિતરણ:
રાજ્યની જાહેર વિતરણ વ્યવસ્થા (PDS) ના મુખ્ય આધારસ્તંભ એવા ૧૭,૦૦૦થી વધુ વાજબી ભાવના દુકાનદારો માટે સરકારે ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. દુકાનદારોના કમિશનમાં પ્રતિ ક્વિન્ટલ રૂ. ૩૫નો વધારો કરી હવે રૂ. ૧૫૦ના બદલે રૂ. ૧૮૫ ચૂકવવામાં આવશે, જે માટે રૂ. ૬૭.૨૦ કરોડની અલગ જોગવાઈ કરાઈ છે. વધુમાં, વિતરણમાં પારદર્શિતા લાવવા અને જથ્થાની ઘટની ફરિયાદો નિવારવા માટે હવેથી તુવેર દાળ, ચણા અને ખાંડનું વિતરણ છૂટકને બદલે ૧ કિલોગ્રામના પ્રમાણિત પેકિંગમાં કરવામાં આવશે.

ટેક્નોલોજીનો નવો આયામ - ગ્રેઈન ATM અને ડિજિટલ કૂપન:
રાજ્યમાં અન્ન વિતરણ વ્યવસ્થાને ભ્રષ્ટાચાર મુક્ત અને સરળ બનાવવા માટે ટેક્નોલોજીનો મહત્તમ ઉપયોગ કરવામાં આવશે:
 * અન્નપૂર્તિ (Grain ATM): ‘મેડ ઇન ગુજરાત’ હેઠળ ગ્રેઈન એટીએમ કાર્યરત કરાશે, જેમાં લાભાર્થી માત્ર ૩૫ સેકન્ડમાં ૨૫ કિલો અનાજ મેળવી શકશે. આ પ્રોજેક્ટ માટે રૂ. ૧૦ કરોડ ફાળવાયા છે.
 * CBDC ડિજિટલ ફૂડ કૂપન: ભારતમાં પ્રથમવાર સેન્ટ્રલ બેંક ડિજિટલ કરન્સી આધારિત ફૂડ કૂપનનો પાયલોટ પ્રોજેક્ટ શરૂ થયો છે, જે બાયોમેટ્રિક નિષ્ફળતા જેવી સમસ્યાઓ હલ કરશે.
 * e-KYC: રાજ્યના ૪.૨૩ કરોડ રેશનકાર્ડ સભ્યોનું e-KYC પૂર્ણ કરી સબસિડીનો સીધો લાભ સુનિશ્ચિત કરાયો છે.

ખેડૂત કલ્યાણ અને શ્રીઅન્ન પર બોનસ:
મિલેટ્સ એટલે કે ‘શ્રીઅન્ન’ના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સરકારે મહત્વનો નિર્ણય લીધો છે. બાજરી, જુવાર, રાગી અને મકાઈની ટેકાના ભાવે ખરીદી પર ખેડૂતોને પ્રતિ ક્વિન્ટલ રૂ. ૩૦૦નું પ્રોત્સાહક બોનસ આપવામાં આવશે, જે માટે રૂ. ૩૬.૫૧ કરોડની જોગવાઈ કરાઈ છે. વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬માં ૪૦,૩૯૬ ખેડૂતો પાસેથી અનાજ ખરીદી રૂ. ૪૭,૪૯૪ લાખનું સીધું ચૂકવણું ખાતામાં કરવામાં આવ્યું છે.

ગ્રાહક સુરક્ષામાં ગુજરાતની વિશ્વ સ્તરે પહેલ:
‘સજાગ ગ્રાહક, સુરક્ષિત ગુજરાત’ના સૂત્ર સાથે રાજ્ય સરકાર વિશ્વનો પ્રથમ ‘કન્ઝ્યુમર રિસ્પોન્સિબિલિટી ઈન્ડેક્સ’ (CRI) તૈયાર કરશે. આ ઈન્ડેક્સ દ્વારા કંપનીઓને ગ્રાહકો પ્રત્યેના તેમના વર્તન અને ફરિયાદ નિવારણની ક્ષમતાના આધારે રેટિંગ આપવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, દરેક જિલ્લામાં ‘પ્રિ-લિટિગેશન અને સમાધાન કેન્દ્રો’ સ્થાપવામાં આવશે, જેથી ગ્રાહકોની ફરિયાદોનો કોર્ટની લાંબી પ્રક્રિયા વગર ઝડપી નિકાલ લાવી શકાય.

બજેટની અન્ય મુખ્ય જોગવાઈઓ:
 * અન્ન સુરક્ષા: ૭૫ લાખ NFSA પરિવારો માટે રૂ. ૭૦૦.૬૩ કરોડની ફાળવણી.
 * કઠોળ વિતરણ: રાહત દરે તુવેર દાળ અને ચણા આપવા રૂ. ૮૪૧.૬૯ કરોડની જોગવાઈ.
 * આરોગ્ય સુરક્ષા: ડબલ ફોર્ટિફાઈડ મીઠું માત્ર રૂ. ૧ પ્રતિ કિલોના દરે આપવા રૂ. ૫૯.૪૯ કરોડની ફાળવણી.
 * સંગ્રહ ક્ષમતા: નાબાર્ડની સહાયથી ૪૫ તાલુકાઓમાં ૫૧ નવા ગોડાઉનો બાંધવામાં આવશે, જેનાથી ૯૩,૪૦૦ મેટ્રિક ટન વધારાની ક્ષમતા ઊભી થશે.
 * આઈ.ટી. સેલ: SMART-PDS સિસ્ટમના અમલીકરણ માટે નવા આઈ.ટી. સેલની રચના કરવા રૂ. ૨.૪૯ કરોડની જોગવાઈ.

વિધાનસભામાં મંત્રી રમણભાઈ સોલંકી દ્વારા રજૂ કરાયેલી આ માગણીઓ પસાર થતા હવે રાજ્યમાં ગ્રાહક હિત અને અન્ન સુરક્ષાના ક્ષેત્રે નવા યુગનો પ્રારંભ થશે.

શું તમે જાણો છો?
ગુજરાત સરકાર દ્વારા હવે કાનૂની માપ વિજ્ઞાન તંત્રને વધુ સક્ષમ બનાવવા રૂ. ૨૮.૩૮ કરોડના ખર્ચે ૬૭ વર્કિંગ સ્ટાન્ડર્ડ લેબોરેટરી સાધનોની ખરીદી પણ કરવામાં આવશે.

વધુ માહિતી અને સહાય માટે વિભાગના હેલ્પલાઈન નંબર અથવા નજીકની મામલતદાર કચેરીનો સંપર્ક કરવો.