અમદાવાદ: સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ હવે માત્ર મનોરંજન નહીં પરંતુ ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓનું હબ બની રહ્યા હોય તેવું પ્રતીત થાય છે. અમદાવાદ ગ્રામ્ય પોલીસે એક હાઈ-પ્રોફાઈલ સાયબર-વાઈલ્ડલાઈફ ક્રાઈમનો પર્દાફાશ કર્યો છે. અમદાવાદ ગ્રામ્ય એસ.ઓ.જી. (સ્પેશિયલ ઓપરેશન ગ્રુપ) અને વન વિભાગે સંયુક્ત ઓપરેશન હાથ ધરીને ઈન્સ્ટાગ્રામ મારફતે પ્રતિબંધિત 'ઈન્ડિયન સ્ટાર કાચબા'નું વેચાણ કરતા આંતરરાજ્ય રેકેટને ઝડપી પાડ્યું છે. પોલીસે આ મામલે ગુજરાત અને રાજસ્થાનના મળીને કુલ ૪ આરોપીઓની ધરપકડ કરી છે અને તેમની પાસેથી ૧૦ નંગ જીવતા સ્ટાર કાચબા કબજે કર્યા છે.
મોડસ ઓપરેન્ડી: 'ડોગ લવર્સ'ના નામે કાચબાનો વેપાર
પોલીસ તપાસ અને ડિજિટલ સર્વેલન્સમાં ચોંકાવનારી વિગતો સામે આવી છે.
 પ્લેટફોર્મ: તસ્કરો ઈન્સ્ટાગ્રામ પર 'અમદાવાદ ડોગ લવર્સ' (Ahmedabad Dog Lovers) નામનું એક એકાઉન્ટ ચલાવતા હતા. આ નામ રાખવા પાછળનો હેતુ એ હતો કે કોઈને શંકા ન જાય.
 ડીલ: તેઓ આ પેજ પર કાચબાના ફોટા અને વીડિયો મૂકતા હતા. ગ્રાહક જ્યારે સંપર્ક કરે ત્યારે મેસેજમાં ભાવ નક્કી થતો હતો.
 નેટવર્ક: આ રેકેટના તાર ઉત્તર પ્રદેશ (યુપી) સુધી જોડાયેલા હતા. ગ્રાહકો પાસેથી પેમેન્ટ યુપીના એકાઉન્ટમાં ઓનલાઈન લેવામાં આવતું હતું, જ્યારે કાચબાની ડિલિવરી કુરિયર મારફતે અથવા ખાનગી લક્ઝરી બસ મારફતે કરવામાં આવતી હતી.
સ્ટાર કાચબાની માંગ કેમ વધુ છે?
રાષ્ટ્રીય મીડિયાના અહેવાલો મુજબ, 'ઈન્ડિયન સ્ટાર ટોર્ટોઈઝ' તેની પીઠ પર તારા જેવી ભાત (ડિઝાઇન) ને કારણે ખૂબ આકર્ષક લાગે છે.
૧. અંધશ્રદ્ધા: ઘણા લોકો ફેંગશૂઈ અને વાસ્તુશાસ્ત્રના નામે ઘરમાં સુખ-શાંતિ અને ધન પ્રાપ્તિ માટે આ કાચબાને પાળતા હોય છે, જે કાયદેસર રીતે ગુનો છે.
૨. કિંમત: આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં અને બ્લેક માર્કેટમાં એક સ્ટાર કાચબાની કિંમત હજારો રૂપિયાથી લઈને લાખો સુધી બોલાતી હોય છે.
કાયદો શું કહે છે?
ઝડપાયેલા 'ઈન્ડિયન સ્ટાર ટોર્ટોઈઝ' વન્યજીવ (સંરક્ષણ) અધિનિયમ, ૧૯૭૨ ની અનુસૂચિ-૧ (Schedule-1) હેઠળ આવે છે. આ એ જ કેટેગરી છે જેમાં વાઘ, સિંહ અને દીપડા જેવા પ્રાણીઓ આવે છે. આ કાચબાને પકડવા, પાળવા કે તેનો વેપાર કરવો એ બિનજામીનપાત્ર ગુનો છે અને તેમાં ૩ થી ૭ વર્ષ સુધીની સજા અને ભારે દંડની જોગવાઈ છે.
અધિકારીઓએ શું કહ્યું?
આ ઓપરેશન અમદાવાદ ગ્રામ્ય એસ.પી. અને ડેપ્યુટી કન્ઝર્વેટર ઓફ ફોરેસ્ટની સીધી દેખરેખ હેઠળ પાર પાડવામાં આવ્યું હતું. ટેકનિકલ સર્વેલન્સના આધારે લોકેશન ટ્રેસ કરીને દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા. હાલ પોલીસ એ તપાસ કરી રહી છે કે આ લોકોએ અત્યાર સુધીમાં કેટલા કાચબા વેચ્યા છે અને આ નેટવર્કમાં અન્ય કોણ કોણ સામેલ છે.
હાઈલાઈટ્સ:
 * ગુનો: વન્યજીવ સંરક્ષણ ધારા હેઠળ પ્રતિબંધિત પ્રજાતિની તસ્કરી.
 * જપ્તી: ૧૦ જીવતા સ્ટાર કાચબા.
 * આરોપી: ૪ શખ્સો (ગુજરાત અને રાજસ્થાનના રહેવાસી).
 * ટેકનિક: ઈન્સ્ટાગ્રામ પર ઓર્ડર, યુપીમાં પેમેન્ટ, કુરિયરથી માલ સામાન.