અમદાવાદ : "દીપાવલીના બીજા દિવસે ઉજવવામાં આવતી ગોવર્ધન પૂજા માત્ર ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની લીલાને સમર્પિત નથી, પરંતુ આ ધરતી માતા, પ્રકૃતિ અને અનાજની મહિમાનું ભવ્ય ઉત્સવ પણ છે. દિવાળી જેવા આ પર્વને પણ સમગ્ર ભારતમાં ધૂમધામથી ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે લોકો ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ દ્વારા ગોવર્ધન પર્વત ઉઠાવવાની વાત યાદ કરીને અન્નકૂટ પ્રસાદ બનાવે છે અને ગોવર્ધન પર્વતનું પ્રતિક રૂપ માટી અથવા ગાયના દૂષણથી તૈયાર કરે છે. દેશભરમાં આ પર્વ શ્રધ્ધા અને ઉલ્લાસથી ઉજવવામાં આવે છે, પરંતુ કેટલીક સ્થળો એવી છે જ્યાં તેની ભવ્યતા અનોખી અને જુઓ તેવી હોય છે અને દર વર્ષે તેને જોવા માટે લાખો શ્રદ્ધાલુ અહીં પહોંચે છે.ચાલો ભારતના એવા જગ્યાઓ અંગે જાણીએ જ્યાં ગોવર્ધન પૂજાની ભવ્યતા જોવા જેવી હોય છે.
ગોમાં ગોવર્ધન પૂજાની વાત થઈ અને મથુરા-વૃન્દ્રાવનનો નામ નહીં આવે, એવું શક્ય નથી. અહીં ગોવર્ધન પર્વતને સ્વયં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણનું સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે. ગોવર્ધન પરિક્રમા, જે تقریباً 21 કિમી લાંબી છે, આ દિવસે લાખો ભક્તો પેદા પરિક્રમા કરે છે. મંદિરોમાં અન્નકૂટ દર્શન, ભોગ અને સંગીત્સમાં આયોજનો આખા બ્રજ વિસ્તારમાં ભક્તિપૂર્ણ બને છે.
નાથદ્વારા (રાજસ્થાન)
રાજસ્થાનના નાથદ્વારા શહેર ગોવર્ધન પૂજાના પ્રસંગે આધ્યાત્મિક તીર્થ બની જાય છે. અહીં સ્થિત શ્રીનಾಥજી મંદિરમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને 56 ભોગ (છપ્પન ભોગ) અર્પિત કરવામાં આવે છે. અન્નકૂટ દર્શન માટે મંદિરમાં ભક્તોની લાંબી કતારો બને છે, અને આખું શહેર ગોવર્ધન પૂજા માટે સુશોભિત અને ભવ્ય લાગે છે.
ગિરિરાજ પર્વત (ગોવર્ધન, ઉત્તરપ્રદેશ)
ગોવર્ધન પર્વતનું વાસ્તવિક સ્થળ ઉત્તરપ્રદેશના મથુરા જિલ્લામાં આવેલા ગિરિરાજ પર્વત છે. અહીની પરિક્રમાને "સાત કોષ પરિક્રમા" કહેવામાં આવે છે. દર વર્ષે ગોવર્ધન પૂજા ના પ્રસંગે લાખો ભક્ત પરિક્રમા કરવા આવે છે અને ભગવાનના 56 ભોગના અને અન્નકોટ પૂજામાં શામેલ થઈને પ્રસાદ મેળવે છે. ગોવર્ધન પૂજા ના દિવસે અહીંનો દરેક ગલી દીપોથી ઝગમગાટાટા છે, અને ભક્ત શ્રધ્ધા સાથે ગાય, ગોવર્ધન અને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની પૂજા અને આરાધના કરે છે.
દ્વારકા (ગુરાત)
ગુજ્જરાતના દ્વારકા નગરમાં ગોવર્ધન પૂજાનો તહેવાર ખૂબ જ રોયલ અને પરંપરાગત રીતે ઉજવવામાં આવે છે. અહીંના રાજા દ્વારકાધીશ મંદિરમાં વિશેષ અન્નકૂટ દર્શન અને ધાર્મિક કાર્યક્રમોનું આયોજન થાય છે. મંદિરે ભક્તિ સંગીત, ગરબા અને દીપમાળાઓથી ગોવર્ધન પૂજાનો વાતાવરણ અદ્ભુત અને દિવ્ય લાગે છે, જાણે દ્વારકા ના રાજા સ્વયં શ્રીકૃષ્ણ પ્રસાદ મેળવી રહ્યા હોય.
પૂરી (ઓડિશા)
ઓડિશાના પ્રખ્યાત જગન્નાથ મંદિરમાં, પુરીમાં પણ ગોવર્ધન પૂજા ના દિવસે 'અન્નકૂટ મહોત્સવ' ઉજવવામાં આવે છે. ભગવાન જગન્નાથ, બલભદ્ર અને સિભદ્રાને આ દિવસે સૈકડાનું ભોગ અર્પિત કરવામાં આવે છે. પુરીમાં આ દિવસે અન્નકૂટ ભોગ મેળવો કોઈ દુર્લભ સંયોગથી ઓછું નથી. વૃંદાવનના ગોવર્થન પૂજાની જેમ જ ઓડિશાના પુરીમાં પણ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને સમર્પિત આ ગોવર્ધન પૂજા, 56 ભોગ અને અન્નકૂટ ના તહેવાર મનાવવામાં આવે છે."