તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
તાજ પાલીતાણા હોટેલ શાકાહારી અને લિક મુક્ત રહેશેઃ આઈએચસીએલનો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય
ગુજરાતના પવિત્ર તીર્થસ્થાન પાલીતાણામાં ઇન્ડિયન હોટેલ્સ કંપની લિમિટેડ (IHCL) દ્વારા તાજ બ્રાન્ડ હેઠળ વિકસાવાતા ફાઈવ સ્ટાર હોટેલ પ્રોજેક્ટ પર જૈન સમુદાયના વ્યાપક વિરોધ પછી મોટો નિર્ણય લેવાયો છે. IHCLએ જાહેરાત કરી છે કે આ હોટેલમાં માત્ર શાકાહારી જૈન વાનગીઓ અને બિન-મદ્યપાન પીણાં જ પૂરા પાડવામાં આવશે, જે તાજ બ્રાન્ડ હેઠળ પ્રથમ એવી હોટેલ બનશે. આ નિર્ણય જૈન સમુદાયની ભાવનાઓના આદરમાં લેવાયો છે, જેમાં શાકાહાર અને અહિંસાના સિદ્ધાંતોનું પાલન કરવાનું વચન આપવામાં આવ્યું છે. પાલીતાણા, જે વિશ્વનું પ્રથમ કાયદાકીય શાકાહારી શહેર છે તેની પવિત્રતા જાળવી રાખશે.
ગુજરાતના ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલું પાલીતાણા જૈન સમુદાય માટે અત્યંત પવિત્ર તીર્થસ્થાન છે, જ્યાં શત્રુંજય પર્વત પર ૮૫૦થી વધુ જૈન મંદિરો આવેલા છે. આ સ્થળને જૈન પંચ તીર્થોમાંથી એક માનવામાં આવે છે અને અહીં અહિંસા, શાકાહાર અને આધ્યાત્મિકતાના સિદ્ધાંતોનું કડક પાલન થાય છે. ૨૦૧૪માં પાલીતાણા વિશ્વનું ઙ્કથમ શાકાહારી શહેર બન્યું, જ્યાં માંસાહાર, માછલી અને અંડાની વેચાણ અને વપરાશ પર પ્રતિબંધ છે. આ પળષ્ઠભૂમિમાં IHCLનો તાજ પાલીતાણા હોટેલ પ્રોજેક્ટ જાહેર થતાં જૈન સમુદાયમાં ચિંતા અને વિરોધની લહેર ઉઠી હતી.
માર્ચ ૨૫, ૨૦૨૫ના રોજ IHCLએ જાહેરાત કરી કે તેઓ પાલીતાણા પેલેસને તાજ બ્રાન્ડ હેઠળ પાંચ તારકાના હોટેલમાં રૂપાંતરિત કરશે. આ હોટેલ રાજકોટના રાજવી પરિવારના માંધાતસિંહ જાડેજા સાથે સંકળાયેલ છે. હોટેલમાં આધુનિક સુવિધાઓ જેમ કે જિમ, સ્વિમિંગ પૂલ, સ્પા, બોલરૂમ અને રેસ્ટોરાંન્ટની વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે, જે આધ્યાત્મિક પર્યટન અને વિહા-સમાજિક કાર્યક્રમો માટે આકર્ષક બનશે.
જોકે, આ જાહેરાત પછી જૈન સમુદાયમાં અસંતોષ ફેલાયો. સમુદાયના સભ્યોને ડર હતો કે લક્ઝરી હોટેલમાં બિન-શાકાહારી વાનગીઓ અને મદ્યપાનની વ્યવસ્થા થવાથી પાલીતાણાની પવિત્રતા ખોરવાઈ જશે. મુંબઈ જૈન સંઘ સંગઠન (શ્રી મુંબઈ જૈન સંઘ સંગઠન), પુણે, અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા, ભાવનગર, ચેન્નઈ અને બેંગ્લોર જેવા શહેરોના જૈન સંગઠનોએ સંયુક્ત નિવેદન જારી કરીને IHCLને પ્રોજેક્ટ રદ્દ કરવાની માગ કરી. તેઓએ ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી, ગળહમંત્રી અને ગુજરાત પવિત્ર યાત્રાધામ વિકાસ બોર્ડને પત્રો લખ્યા, જેમાં જણાવ્યું કે આવા હોટેલ્સ બિન-જૈન પર્યટકોને આકર્ષિત કરશે અને તેમના વાનગીઓથી તીર્થસ્થાનની પવિત્રતા ધોકામાં પડશે.
જૈન સમુદાયના વડા કમલેશ શાહે કહ્યું, આપણે વ્યવસાય વિરોધ કરતા નથી, પરંતુ પાલીતાણામાં એવા હોટેલની સ્થાપના બિન-જૈન પર્યટકોને આકર્ષિત કરશે, જેઓ બિન-શાકાહારી અને મદ્યપાનનો વપરાશ કરશે. ત્ણ્ઘ્ન્ની નીતિઓ પર વિશ્વાસ છે, પરંતુ તાજની પ્રવેશથી અન્ય હોટેલ ચેઇન્સ પણ આવશે અને તેઓ બધા આવી નીતિઓનું પાલન કરશે એ ખાતરી નથી.
ભારતીય જનતા પાર્ટીના જૈન સેલના મહારાષ્ટ્ર અધ્યક્ષ સંદીપ ભંડારીએ કહ્યું, પાલીતાણા નાનું શહેર છે પરંતુ જૈનો માટે અત્યંત મહત્વનું છે. જો પાંચ તારક હોટેલ બને તો તેમાં બિન-શાકાહારી અને મદ્યપાનની વ્યવસ્થા થશે, જે સ્વીકાર્ય નથી.
આ વિરોધને કારણે જૈન સમુદાયે ઇ-મેલ અભિયાન પણ શરૂ કર્યું, જેમાં ત્ણ્ઘ્ન્ના વડાઓ અને ટાટા ગ્રુપના અધ્યક્ષ એન. ચંદ્રશેખરને પત્રો મોકલવામાં આવ્યા. આ અભિયાનમાં જણાવાયું કે લક્ઝરી હોટેલની પ્રકળતિ જૈન અહિંસા અને તપસ્યાના વિરુદ્ધ જઈ શકે છે.
ફ્રી પ્રેસ જર્નલના આર્ટિકલ (એપ્રિલ ૧, ૨૦૨૫) પછી IHCLએ ત્વરિત પ્રતિભાવ આપ્યો. કંપનીના પ્રતિનિધિએ જણાવ્યું કે, ઙ્કપાલીતાણાના ઙ્કસ્તાવિત હોટેલમાં માત્ર શાકાહારી જૈન વાનગીઓ અને બિન-મદ્યપાન પીણાં જ પૂરા પાડવામાં આવશે. આ નિર્ણયથી તાજ પાલીતાણા IHCLના તાજ બ્રાન્ડ હેઠળ પ્રથમ શાકાહારી અને મદ્યમુક્ત હોટેલ બનશે. IHCLએ વધુમાં જણાવ્યું કે કંપની ૧૦૦ વર્ષથી વધુ સમયથી જવાબદાર વિકાસ પર કેન્દ્રિત છે અને પાલીતાણા પેલેસના પુનઃસ્થાપનમાં સ્થાનિક જૈન સમુદાયની ભાવનાઓનું સંપૂર્ણ આદર કરવામાં આવશે.
પાલીતાણા પેલેસના માલિક અને રાજકોટના ઙ્કપ્રાચીન રાજવી પરિવારના વારસદાર માંધાતસિંહ જાડેજાએ ગુજરાત સરકારના એનિમલ વેલ્ફેર બોર્ડના સભ્યને જવાબ આપતા કહ્યું, આપણે જૈન સમુદાયની ભાવનાઓને ઠેસ પહોંચાડવાનો કોઈ ઈરાદો નથી. આ હોટેલમાં માત્ર શાકાહારી જૈન વાનગીઓ અને બિન-મદ્યપાન પીણાં જ પૂરા પાડવામાં આવશે, અને આ નીતિ અન્ય કોઈપણ હોટેલ બ્રાન્ડ પર પણ લાગુ કરવામાં આવશે.
આ નિર્ણયની જાહેરાત પછી જૈન સમુદાયે તાજને આભાર વ્યક્ત કર્યો. સંદીપ ભંડારીએ કહ્યું, આ તાજ હોટેલમાં ઙ્કથમ વખત બિન-શાકાહારી અને મદ્યપાન નહીં પૂરું પાડવામાં આવે. આપણી સમુદાય તરફથી તાજ ગ્રુપનો આભાર. જોકે, મુંબઈ જૈન સંઘ સંગઠન હજુ પણ ચિંતિત છે. કમલેશ શાહે કહ્યું, તાજની નીતિઓ પર વિશ્વાસ છે, પરંતુ તેમની પ્રવેશથી અન્ય હોટેલ ચેઇન્સ પણ આવશે, જેઓ આવી નીતિઓનું પાલન ન કરે તેવો ભય છે. સંગઠને IHCLના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર પુનીત છત્વાલ સાથે મુલાકાતની માગ કરી છે, પરંતુ હજુ જવાબ મળ્યો નથી.
જૈન સમુદાયે ગુજરાત સરકારને પણ માગ કરી છે કે પાલીતાણા જેવા તીર્થસ્થાનોને અયોધ્યા અને વૈષ્ણો દેવી જેવા શાકાહારી અને મદ્યમુક્ત વિસ્તારો જાહેર કરવામાં આવે. આ મામલામાં મુખ્યમંત્રી સાથેની મુલાકાતની વ્યવસ્થા થઈ છે.
પ્રોજેક્ટની શરૂઆત માર્ચ ૨૫, ૨૦૨૫માં થઈ અને વિરોધ પછી એઙ્ઘિલ ૧૧, ૨૦૨૫ આ નિર્ણય જાહેર થયો. આ ઘટના જૈન સમુદાયની શક્તિ અને કોર્પોરેટ જવાબદારીનું ઉદાહરણ છે.
આ નિર્ણયથી પાલીતાણાનું આધ્યાત્મિક મહત્વ જળવાઈ રહેશે અને તીર્થયાત્રીઓ માટે વધુ સુરક્ષિત વાતાવરણ બનશે. જૈન સમુદાય આ નિર્ણયને સ્વાગત કરે છે, પરંતુ લાંબા ગાળાની પવિત્રતા માટે સરકારી સ્તરે પગલાંની અપેક્ષા કરે છે.
(12:05 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
