News of Monday, 19th May 2025
મધુર ક્રાંતિની મીઠી શરૂઆત : ગુજરાતના ખેડૂતો માટે મધમાખી પાલન બન્યું સમૃદ્ધિનો મધુર માર્ગ
વિશ્વ મધમાખી દિવસ નિમિત્તે કૃષિ મંત્રી રાઘવજી પટેલનો સંદેશ : રાજ્ય સરકારની સહાય અને તાલીમથી ખેડૂતોની આવકમાં નોંધપાત્ર વધારો

ગાંધીનગર : વિશ્વ મધમાખી દિવસ નિમિત્તે ગુજરાતના ખેડૂતો માટે એક સુખદ સમાચાર આવ્યા છે. રાજ્યમાં મધમાખી પાલન ખેડૂતો માટે સમૃદ્ધિનો નવો માર્ગ ખોલી રહ્યું છે, તેમ કૃષિ મંત્રી રાઘવજી પટેલે જણાવ્યું હતું. છેલ્લા એક દાયકામાં રાજ્યમાં મધમાખી પાલન કરતા ખેડૂતોની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે, જે દર્શાવે છે કે ખેડૂતો આ વ્યવસાયને અપનાવી રહ્યા છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ખેડૂતોની આવક બમણી કરવાના સંકલ્પમાં મધમાખી પાલન મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપી રહ્યું છે, અને ગુજરાતમાં ‘મધુક્રાંતિ’ની મીઠી શરૂઆત થઈ ચૂકી છે.
મધમાખી પાલનના ફાયદાઓ વિશે વાત કરતાં કૃષિ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે મધમાખીઓ બાગાયતી પાકોમાં પરાગનયનની પ્રક્રિયામાં અત્યંત મદદરૂપ થાય છે, જેનાથી ઉત્પાદનમાં વધારો થાય છે. આ ઉપરાંત, મધમાખી પાલન ઓછો ખર્ચ અને વધુ નફો ધરાવતો વ્યવસાય હોવાથી ખેડૂતોને મધના ઉત્પાદનથી સારી આવક મળે છે. આમ, ખેડૂતોને મધ અને સારા બાગાયતી ઉત્પાદનનો બમણો લાભ મળે છે. તેઓએ એમ પણ જણાવ્યું હતું કે મધમાખી ઉછેર એ ખેડૂતો માટે એક આશીર્વાદરૂપ છે, જે તેમની આવકને વધારવામાં મદદ કરે છે.
રાજ્ય સરકાર દ્વારા મધમાખી પાલનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે વિવિધ યોજનાઓ ચલાવવામાં આવી રહી છે. ભારત સરકાર અને રાજ્ય સરકારની યોજનાઓના સમન્વયથી અત્યાર સુધીમાં મધમાખી પાલન કરતા ખેડૂતોને કુલ ૮૭૬ લાખ રૂપિયાથી વધુની સહાય ચૂકવવામાં આવી છે. આ સહાયમાં મધમાખી સમૂહ કોલોની વસાવવા, મધમાખી હાઇવ્સની ખરીદી, હની એક્સ્ટ્રેક્ટર અને બી-બ્રીડર દ્વારા મધમાખી સમૂહના ઉત્પાદન માટેની સહાયનો સમાવેશ થાય છે. આ સહાય ખેડૂતોને મધમાખી પાલનનો વ્યવસાય શરૂ કરવા અને તેને આગળ વધારવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે.
રાજ્યના આદિજાતિ વિસ્તારોમાં મધમાખી પાલનનો વ્યાપ વધારવા અને રોજગારીની તકો ઊભી કરવાના હેતુથી રાજ્ય સરકારે એક મહત્વપૂર્ણ યોજના અમલમાં મૂકી છે. “આદિજાતિ વિસ્તારના મધમાખી પાલકોને વિનામૂલ્યે મધમાખીની હાઇવ્સ તથા કોલોની પૂરી પાડવાની યોજના” હેઠળ ચાલુ વર્ષે રાજ્યના ૫૩ આદિજાતિ તાલુકાના આશરે ૫,૩૦૦ લાભાર્થીઓને પ્રતિ લાભાર્થી બે મધમાખીની પેટીઓ વિનામૂલ્યે આપવામાં આવશે. આ યોજના આદિજાતિ ખેડૂતોને મધમાખી પાલન શરૂ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરશે અને તેમની આવકમાં વધારો કરશે.
રાજ્ય સરકાર મધમાખી ઉછેરમાં રસ ધરાવતા ખેડૂતોને તાલીમ પણ આપી રહી છે. ‘મિશન મધમાખી’ હેઠળ અત્યાર સુધીમાં રાજ્યના ૧૧,૩૦૦ જેટલા લાભાર્થી ખેડૂતોને મધમાખી ઉછેરની અદ્યતન તાલીમ આપવામાં આવી છે. આ તાલીમના કારણે આજે ગુજરાતના ઘણા ખેડૂતો મધ, મીણ, પ્રોપોલીસ, બી-વેનમ અને રોયલ જેલી જેવી પેદાશોનું વેચાણ કરીને આર્થિક રીતે સક્ષમ બન્યા છે. આ તાલીમ ખેડૂતોને મધમાખી ઉછેરની આધુનિક પદ્ધતિઓ વિશે માહિતગાર કરે છે અને તેમને સફળ ઉદ્યોગસાહસિક બનવામાં મદદ કરે છે.
વિશ્વ મધમાખી દિવસ નિમિત્તે રાજ્ય સરકારના બાગાયત વિભાગ દ્વારા આવતીકાલે અરવલ્લી, રાજકોટ, સુરેન્દ્રનગર અને વલસાડ જિલ્લા ખાતે મધમાખી પાલન અંગેના વિશેષ પરિસંવાદનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ પરિસંવાદ ખેડૂતોને મધમાખી પાલન વિશે વધુ માહિતી મેળવવામાં અને તેમના પ્રશ્નોના જવાબો મેળવવામાં મદદ કરશે.
રાજ્યમાં મધમાખી ઉછેરને પ્રોત્સાહન આપવા અને ખેડૂતોને જરૂરી માર્ગદર્શન અને તાલીમ આપવા માટે વર્ષ ૨૦૨૨-૨૩થી ‘મિશન મધમાખી’ કાર્યક્રમ અમલમાં છે. આ કાર્યક્રમ હેઠળ વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫માં અમુલ ડેરીના ૨૮૪ સભાસદોને મધમાખી ઉછેર માટે કુલ ૧૨૭.૪૩ લાખ રૂપિયાની સહાય ચૂકવવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, બનાસ ડેરીના ૫૦૦ સભાસદો માટે પણ મધમાખી ઉછેરના સાધનો ખરીદવા માટે ૧૮૦ લાખ રૂપિયાની સહાય મંજૂર કરવામાં આવી છે. આ સહાય ખેડૂતોને મધમાખી પાલનનો વ્યવસાય શરૂ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે અને તેમને જરૂરી સાધનો પૂરા પાડે છે.
વિશ્વ મધમાખી દિવસ માત્ર મધમાખી પાલનના વ્યવસાયની સંભાવનાઓને ઉજાગર કરવાનો દિવસ નથી, પરંતુ મધમાખીના સંરક્ષણના મહત્વને સમજવાનો પણ દિવસ છે. મધમાખીઓ પર્યાવરણ માટે અને માનવ જીવન માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. તેઓ પરાગનયનની પ્રક્રિયામાં મદદ કરે છે, જે ખોરાકના ઉત્પાદન માટે જરૂરી છે. તેથી, મધમાખીઓનું સંરક્ષણ કરવું આપણી ફરજ છે.
(1:51 PM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
