અમદાવાદઃ ગુજરાતમાં ઉનાળાની શરૂઆત સાથે ગરમીનો પારો ઝડપથી ઊંચો જઈ રહ્યો છે. હવામાન વિભાગે ચેતવણી જાહેર કરી છે કે, આગામી સાત દિવસમાં વાતાવરણ શુષ્‍ક રહેવાને કારણે ગરમીમાં નોંધપાત્ર વધારો થશે અને તાપમાન ૪૮ ડિગ્રી સેલ્‍સિયસ સુધી પહોંચવાની શકયતા છે. ખાસ કરીને કચ્‍છ અને બનાસકાંઠા જિલ્લામાં હીટવેવની આગાહી કરવામાં આવી છે, જેના કારણે નાગરિકોને સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. હીટવેવથી માનસિક તાણ અને મળત્‍યુનું જોખમ રહેલું છે, ત્‍યારે ગરમીથી બચવા માટે હવામાન વિભાગે કેટલાક મહત્‍વના સૂચનો પણ જાહેર કર્યા છે. દરમિયાન, અમદાવાદમાં તાપમાન ૪૨ ડિગ્રીએ પહોંચી ગયું છે, જે આગામી દિવસોમાં વધુ વધવાની શકયતા છે.

હવામાન વિભાગના જણાવ્‍યા અનુસાર, આગામી દિવસોમાં પﾍમિ-ઉત્તર દિશાના ગરમ પવનો ફૂંકાવાને કારણે તાપમાનમાં વધુ વધારો થશે. કચ્‍છ અને બનાસકાંઠા જિલ્લામાં હીટવેવની સ્‍થિતિ સર્જાવાની શકયતા વધુ છે, જેના કારણે આ વિસ્‍તારોમાં ખાસ સાવચેતી રાખવાની જરૂર છે. હવામાન વિભાગે એમ પણ જણાવ્‍યું છે કે, હીટવેવની અસર પછી વેસ્‍ટર્ન ડિસ્‍ટર્બન્‍સ સક્રિય થવાને કારણે ગરમીમાં રાહત મળશે અને આ વર્ષે ગુજરાતમાં સારા વરસાદની સંભાવના છે. જોકે, તે પહેલાં ગરમીનો સામનો કરવા માટે નાગરિકોએ તૈયારીઓ કરવી જરૂરી છે.

હવામાન વિભાગે ચેતવણી આપી છે કે, હીટવેવની સ્‍થિતિમાં માનસિક તાણ અને ગંભીર કિસ્‍સાઓમાં મળત્‍યુનું જોખમ રહેલું છે. ખાસ કરીને બાળકો, વળદ્ધો અને પહેલેથી બીમારીઓ ધરાવતા લોકો માટે આ સમય વધુ જોખમી બની શકે છે. આવી સ્‍થિતિમાં બચાવ અને રાહત માટે આગોતરા પગલાં લેવા અનિવાર્ય છે. હવામાનના સમાચારો પર નજર રાખવા અને ટીવી કે રેડિયો દ્વારા નવીનતમ અપડેટ્‍સ મેળવતા રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.

ગરમીની અસરને ઘટાડવા માટે હવામાન વિભાગે નાગરિકોને કેટલાક મહત્‍વના ઉપાયો સૂચવ્‍યા છે. સૌથી પહેલાં, શરીરમાં પાણીની ઉણપ ન થાય તે માટે પૂરતા -માણમાં પાણી પીવું જરૂરી છે, ભલે તરસ ન લાગી હોય. આ સાથે, ઓરલ રીહાઇડ્રેશન સોલ્‍યુશન ઓઆરએસ, લીંબુ શરબત, છાશ, લસ્‍સી કે ફળોના રસમાં થોડું મીઠું ભેળવીને પીવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. ડિહાઇડ્રેશનથી બચવા માટે તાજા ફળો જેમ કે કાકડી, તરબૂચ, નારંગી અને લીંબુનું સેવન કરવું જોઈએ.

નાગરિકોએ હળવા રંગના, પાતળા અને ઢીલા સુતરાઉ કપડાં પહેરવા જોઈએ, જેથી શરીર ઠંડું રહે. બહાર નીકળતી વખતે સીધા સૂર્ય પ્રકાશથી બચવા માટે છત્રી, ટોપી, ટુવાલ કે અન્‍ય માથાના આવરણનો ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે. ખાસ કરીને બપોરે ૧૨ થી ૩ વાગ્‍યાના સમયગાળા દરમિયાન ઘરની બહાર નીકળવાનું ટાળવું જોઈએ, કારણ કે આ સમયે ગરમીની અસર સૌથી વધુ હોય છે. આ ઉપરાંત, ખુલ્લા પગે બહાર નીકળવું ટાળવું અને સનસ્‍ક્રીનનો નિયમિત ઉપયોગ કરવો પણ જરૂરી છે.

હવામાન વિભાગે હીટ સ્‍ટ્રેસના લક્ષણો પર ખાસ ધ્‍યાન આપવાની સલાહ આપી છે. જો ચક્કર, બેભાન થવું, ઉબકા, ઉલટી, માથાનો દુખાવો, વધુ પડતી તરસ, પીળો પેશાબ, પેશાબનું પ્રમાણ ઘટવું, શ્વાસ લેવાની ગતિ વધવી કે હૃદયના ધબકારા વધવા જેવા લક્ષણો જણાય તો તાત્‍કાલિક ડોક્‍ટરની સલાહ લેવી જોઈએ. ખાસ કરીને બાળકો અને પાલતુ પ્રાણીઓને કારમાં એકલા ન છોડવા, કારણ કે વાહનની અંદરનું તાપમાન ઝડપથી વધી શકે છે, જે જોખમી સ્‍થિતિ સર્જી શકે છે.આ ઉપરાંત, ભીષણ ગરમી દરમિયાન વધુ પડતા પ્રોટીનયુક્‍ત ખોરાક ખાવાનું અને રાંધવાનું ટાળવું જોઈએ, કારણ કે આવા ખોરાકથી શરીરનું તાપમાન વધી શકે છે. નાગરિકોને હળવો અને સરળતાથી પચી શકે તેવો ખોરાક લેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. (૩પ.૧પ)