તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
ગુજરાતમાં માત્ર ૨૨ વાસ્કયુલર સર્જનઃ એ પણ માત્ર રાજકોટ સહિત ગુજરાતના ૪ મોટા શહેરોમાં
અમદાવાદમાં આવા ડોકટરો માત્ર આઠ
અમદાવાદ, તા.૨૨: ગુજરાત વેસ્કયુલર સર્જનોની તીવ્ર અછતનો સામનો કરી રહ્યું છે, જેના કારણે દર્દીઓને સમયસર વિશેષ સંભાળ મેળવવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે. રાજ્યમાં ફક્ત ૨૨ લાયકાત ધરાવતા વેસ્કયુલર સર્જનો છે, જેમાંથી ફક્ત આઠ અમદાવાદમાં કાર્યરત છે. આ અછત ખાસ કરીને પેરિફેરલ ધમની બિમારી, એન્યુરિઝમ અને ડીપ વેઇન થ્રોમ્બોસિસ ધરાવતા દર્દીઓને અસર કરે છે, જ્યાં સારવારમાં વિલંબ ગંભીર ગૂંચવણો પેદા કરી શકે છે.
રક્તવાહિની રોગો, જે રક્ત વાહિનીઓને અસર કરે છે અને અવરોધો અને નબળા પરિભ્રમણનું કારણ બને છે તે ગંભીર સ્વાસ્થ્ય ગૂંચવણો તરફ દોરી શકે છે. જ્યારે હૃદય રોગ પ્રત્યે જાગળતિ વધી છે, ત્યારે અન્ય રક્તવાહિની રોગો ઘણીવાર ગંભીર તબક્કા સુધી પહોંચે ત્યાં સુધી શોધી શકાતા નથી.
ગુજરાતમાં ૨૦૨૩ માં હૃદય સંબંધિત ૭૨,૫૭૩ કેસ નોંધાયા - લગભગ દર સાત મિનિટે એક કેસ - જેમાં અમદાવાદમાં ૨૧,૪૯૬ કેસ નોંધાયા.
અમદાવાદના વેસ્કયુલર અને એન્ડોવાસ્કયુલર સર્જન ડૉ. સળજલ શાહ જણાવે છે કે લગભગ ૩૦% ઓપીડી દર્દીઓ ડાયાબિટીસ સંબંધિત વેસ્કયુલર સમસ્યાઓથી પીડાય છે. જ્યારે પ્રારંભિક હસ્તક્ષેપ ઘણા કેસોને નિયંત્રિત કરી શકે છે, ત્યારે વિલંબિત સારવાર ઘણીવાર જટિલતાઓ તરફ દોરી જાય છે, જેમાં અંગવિચ્છેદનનો સમાવેશ થાય છે.
હાલમાં, વેસ્કયુલર સર્જનો ફક્ત અમદાવાદ, વડોદરા, સુરત અને રાજકોટમાં જ ઉપલબ્ધ છે. ભુજ, મહેસાણા, સુરેન્દ્રનગર અને જૂનાગઢ જેવા શહેરોમાં, જનરલ સર્જનો અને કાર્ડિયોલોજિસ્ટ વેસ્કયુલર કેસોનું સંચાલન કરે છે. જોકે તેઓ પ્રારંભિક સંભાળ પૂરી પાડે છે, નિષ્ણાતોની ગેરહાજરીને કારણે દર્દીઓ મહત્વપૂર્ણ સારવારના સમયપત્રક ગુમાવી શકે છે.
લોહી ગંઠાવા, ધમનીઓમાં અવરોધ અને ગેંગરીન જેવી સ્થિતિઓમાં અંગવિચ્છેદન અટકાવવા માટે ૧૨ કલાકની અંદર વેસ્કયુલર સર્જિકલ હસ્તક્ષેપની જરૂર પડે છે. ભારતમાં દર વર્ષે લગભગ પાંચ લાખ અંગવિચ્છેદન થાય છે - દર ૨-૩ મિનિટે એક - મુખ્યત્વે વિલંબિત સારવારને કારણે.
ડૉ. શાહ ભાર મૂકે છે કે ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ નિયમિતપણે પગની સંવેદનાઓ, દૃષ્ટિ અને કિડનીના સ્વાસ્થ્યનું નિરીક્ષણ કરવું જોઈએ. બિનઆરોગ્યપ્રદ જીવનશૈલી અને ફાસ્ટ-ફૂડના સેવનને કારણે ગુજરાત ડાયાબિટીસનું કેન્દ્ર બની રહ્યું છે, ત્યારે રક્તવાહિની સમસ્યાઓનું વહેલું નિદાન ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
ગુજરાત સરકાર સ્વીકારે છે કે વેસ્કયુલર સર્જનો સહિત સુપર-સ્પેશિયાલિસ્ટ ડોકટરોની અછત છે. ૨૦૨૨ના સરકારી અહેવાલમાં સરકારી હોસ્પિટલોમાં સુપર-સ્પેશિયાલિસ્ટ પદોમાં ૯૯% ઘટાડો જાહેર થયો હતો, જેમાં ૧,૩૯૨ પદોમાંથી માત્ર ૧૩ જગ્યાઓ ભરાઈ હતી.
(12:16 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
