મુંબઈ:વર્ષ ૨૦૨૬ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં ભારતીય સિનેમાના પડદા પર લોહી અને વેરની હોળી રમાતી હોય તેવો ઘાટ સર્જાયો છે. 'બોર્ડર ૨' અને 'ધુરંધર: ધ રીવેન્જ' જેવી હાઇપરમેસ્ક્યુલાઇન ફિલ્મોએ બોક્સ ઓફિસ પર ધૂમ મચાવી છે, જ્યાં દાઢીવાળા ક્રોધિત પુરુષો અને ઝેનોફોબિયાથી ભરેલા સંવાદોને જ પરાક્રમ માનવામાં આવી રહ્યું છે. જોકે, આ આક્રમક માહોલની વચ્ચે બે અપ્રસ્તુત ફિલ્મો ‘મર્દાની ૩’ અને ‘અસ્સી’એ એક નવો અને સાહસિક માર્ગ પસંદ કર્યો છે. આ બંને ફિલ્મોએ માત્ર મનોરંજન પૂરું પાડવાને બદલે સમાજમાં વ્યાપ્ત પિતૃસત્તાક પ્રણાલી અને મહિલાઓની સ્વાયત્તતા પર ગંભીર સવાલો ઉઠાવીને સિનેમાના પરંપરાગત વ્યાકરણને પડકાર્યું છે.

યશરાજ ફિલ્મ્સ જેવી મજબૂત મશીનરીના સમર્થન સાથે આવેલી 'મર્દાની ૩' માં રાની મુખર્જી ફરી એકવાર શિવાની શિવાજી રોયના આક્રમક અંદાજમાં નજરે પડી રહી છે. અભિરાજ મીનાવાલાના દિગ્દર્શનમાં બનેલી આ ફિલ્મ મહિલાઓની સુરક્ષા અને સિસ્ટમની ખામીઓને ઉજાગર કરે છે. બીજી તરફ, અનુભવ સિંહાની ‘અસ્સી’ એક સચોટ કોર્ટરૂમ ડ્રામા તરીકે ઉભરી આવી છે. પટકથા લેખક ગૌરવ સોલંકી અને તાપસી પન્નુની જોડીએ આ ફિલ્મ દ્વારા સામાજિક-રાજકીય અસમાનતા અને કોર્પોરેટ જગતમાં મહિલાઓના સંઘર્ષને અત્યંત પ્રભાવશાળી રીતે રજૂ કર્યો છે. આ બંને ફિલ્મો પદ્ધતિમાં ભલે અલગ હોય, પરંતુ તેમનો ઉદ્દેશ્ય પિતૃસત્તાની જટિલ વ્યવસ્થાને તોડવાનો છે.

પ્રખ્યાત ફિલ્મ વિવેચક અનસ આરિફના મતે, સમકાલીન સિનેમામાં જ્યારે હાઇપરમેસ્ક્યુલિનિટી તેની માતૃભાષા બની ગઈ છે, ત્યારે ‘મર્દાની ૩’ અને ‘અસ્સી’ જેવી ફિલ્મો સાચું ‘જર્નલિઝમ ઓફ કૌરેજ’ બતાવી રહી છે. અનસે તેમના વિશ્લેષણમાં નોંધ્યું છે કે બોક્સ ઓફિસના આંકડાઓ ભલે વ્યાપારી ફિલ્મોની તરફેણમાં હોય, પરંતુ કલાના દ્રષ્ટિકોણથી આ બે ફિલ્મો દેશના સામૂહિક અંતરાત્માનું પ્રતિબિંબ પાડે છે. આ ફિલ્મો સાબિત કરે છે કે ક્રોધ માત્ર પુરુષોની જાગીર નથી, પરંતુ જ્યારે તે અન્યાય સામે સ્ત્રીના અવાજમાં ભળે છે, ત્યારે તે સમાજને બદલવાની શક્તિ ધરાવે છે. આ ફિલ્મો માત્ર વ્યાપારી સાહસ નથી, પણ નૈતિક મૂલ્યો સાથેનો એક સિનેમેટિક સંવાદ છે.