Gujarati News

Gujarati News

News of Tuesday, 20th April 2021

શિકારી પક્ષીઓ પૈકી ઇગલ અને હેરિયરની ઇકોલોજીને સમજવા માટે વનવિભાગ પ્રોજેકટ અમલમાં

મુખ્ય વન સંરક્ષક ટી.ડી વસાવડા, નાયબ વન સંરક્ષક ડો. મોહન રામની આગેવાનીમાં સેટેલાઇટ ટેલીમેટ્રી

(વિનુ જોષી દ્વારા)જૂનાગઢ,તા. 20 :  ગુજરાત પક્ષી પ્રજાતિ માટે ભવ્ય વિવિધતા ધરાવતો પ્રદેશ છે. જે ગુજરાતમાં જોવા મળતી ૬૦૯ પ્રજાતિ દ્વારા પ્રતિબિબિંત થાય છે. ગુજરાત ૧૯ ઇમ્પોર્ટેન્ટ બર્ડ એરિયા(IBAs) આવેલ છે જે યાયાવર પક્ષીઓની પ્રજાતિહો માટે સુરક્ષિત રહેઠાણ તરીકે ગુજરાતનું મહત્વ દર્શાવે છે. સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છ પ્રદેશો ખાસ કરીને શિકારી પક્ષીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ નિવાસસ્થાનો ધરાવે છે. શિકારી પક્ષીઓ (રેપ્ટર્સ) ઇકોસિસ્ટમમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. શિયાળાની ઋતુ દરમિયાન હેરિયર્સની ભાવનગરના ભાલ વિસ્તારમાં બીજા નંબરની સૌથી મોટી વસ્તી નોંધાયેલી છે. જો કે વિવિધ સંશોધનો દર્શાવે છે કે, શિકારી પક્ષીઓ વસ્તી તેમના સમગ્ર વિચરણના ધટાડાવો સામનો કરી રહી છે.

 

 શિકારી પક્ષીઓની વસ્તીમાં થઇ રહેલા તીવ્ર ધટાડાને અને ભવિષ્યમાં તેની સંરક્ષણની બાબતોને ધ્યાનમાં રાખી વન્યપ્રાણી વિભાગ, સાસણ-ગીર દ્વારા શિકારી પક્ષીઓ પૈકી ઇગલ અને હ.રિયરની ઇકોલોજીને સમજવા માટે સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છ વિસ્તારમાં આ પક્ષીઓને ટેગ લગાવવા બાબતનો એક પ્રોજેકટ તૈયાર કરવામાં આવેલ. આ બાબતે સક્ષ્મ સત્તાધિકારી પાસેથી મંજૂરી મળતા ટેગીંગ ટીમ દ્વારા સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છ વિસ્તારમાં ચોકસાઇ અને ઉડાંણપૂર્વક સર્વે હાથ ધરવામાં આવેલ હતો. ત્યારબાદ અનુભવી અને કુશળ ટ્રેપર્સની મદદથી પસંદ કરવામાં આવેલ શિકારી પક્ષીઓને પકડવામાં આવેલ હતા. શિકારી પક્ષીઓને સુયોગ્ય હોય તેવા સૂર્યશકિતથી ચાલતા ટ્રાન્સમીટર લગાવવામાં આવેલ હતા. ટેગીંગ કાર્ય દરમિયાન સુરક્ષા અને યોગ્ય પદ્ધતિનું પાલન કરવામાં આવેલ હતું. આજ સુધી કુલ ત્રણ ઇગલ( દર્શાવેલ પક્ષીઓ પૈકીના એક પક્ષીને) ગ્રેટર સ્પોટેડ ઇગલ(GSE), ઇન્ડિયન સ્પોટેડ ઇગલ(ISE), ટાવની ઇગલ(TE), અને એક નર પેલિડ હેરિયરને ટેગ લગાવવામાં આવેલ છે.

 ઉપરોકત તમામ કાર્ય શ્રી શ્યામલ ટીકાદર, ભા.વ.સે., અગ્ર મુખ્ય વન સંરક્ષકશ્રી અને ચીફ વાઇલ્ડલાઇફ વોર્ડન, ગુજરાત રાજ્ય, ગાંધીનગર, શ્રી. ડી.ટી.વસાવડા, મુખ્ય વન સંરક્ષકશ્રી, વન્ય-પ્રાણી વર્તુળ, જૂનાગઢ અને ડો. મોહન રામ, ભા.વ.સે., નાયબ વન સંરક્ષકશ્રી, વન્ય-ાણી વિભાગ, સાસણ-ગીરના માર્ગદર્શન હેઠળ કરવામાં આવેલ છે. આ તમામ કાર્યમાં તજજ્ઞ તરીકે અગાઉ ટેગીંગ કામગીરી કરી ચૂકેલા ધી કોર્બેટ ફાઉન્ડેશનના શ્રી દેવેશ ગઢવીની મદદ લેવામાં આવેલ હતી. સમગ્ર કાર્યક્રમમાં સંલગ્ન પરિક્ષેત્ર વન અધિકારી, વન વિભાગના અનુભવી વન્યજીવ પશુ ચિકિત્સકો તેમજ સ્થાનિક સ્ટાફે સહયોગ આપ્યો હોવાનું એક અખબારી યાદીમાં જણાવવામાં આવ્યું છે.

ગુજરાતના ઇગલ્સ અને હેરિયર્સની સેટેલાઇટ ટેલિમેટ્રી રાજ્યમાં ગુજરાતની ભવ્ય વૈવિધ્યસભર વિવિધતા છે, જે તેની સમૃદ્ધ અને વૈવિધ્યસભર પક્ષીજીવનમાં પ્રતિબિંબિત થાય છે, જે ૬૦૯ પજાતિની છે. ૧૯ મહત્વપૂર્ણ પક્ષી વિસ્તારો (આઇબીએએસ) ની હાજરી પણ સ્થળાંતર કરનાર પ્રજાતિઓ માટે સુરક્ષિત રહેઠાણ તરીકે ગુજરાતનું મહત્વ દર્શાવે છે.  સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છ પ્રદેશો, ખાસ કરીને શિકાર કરતા પક્ષીઓ માટે, મહત્વપૂર્ણ પક્ષીઓની પ્રજાતિઓનો કેટલાક અનન્ય નિવાસસ્થાનો છે.  શિકારના પક્ષીઓ (રેપ્ટર્સ) વૈવિધ્યસભર ઇકોસિસ્ટમ્સમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.  ભાવનગરના ભાલ ક્ષેત્રમાંથી શિયાળાના સ્થળાંતર કરનારા હેરિયર્સની બીજા નંબરની વસ્તી નોંધાયેલી છે.  જો કે, વિવિધ સંશોધન અધ્યયનો દર્શાવે છે કે રેપર્સની વસ્તી તેમની સમગ્ર વિતરણ શ્રેણીમાં ઘટાડોનો સામનો કરી રહી છે.  તેથી, સક્ષમ ઓથોરિટીની પૂર્વ પરવાનગી સાથે સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છ લેન્ડસ્કેપમાં ઇગલ્સ અને હાર્રિઝ ઇકોલોજી પર ટેકનોલોજી આધારિત વૈજ્ .ાનિક પ્રોજેકટ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે.  આ પ્રોજેકટ અંતર્ગત, ગુજરાત વન વિભાગે શિકાર પક્ષીઓ પર સૌર-સંચાલિત સેટેલાઇટ ટ્રાન્સમિટર ગોઠવવા માટે વૈજ્ .ાનિક પગલું લીધું છે.  ટેગિંગ કવાયત સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છ લેન્ડસ્કેપમાં હાથ ધરવામાં આવી હતી. શરૂઆતમાં ટેગિંગ ટીમે સંપૂર્ણ અને ઉંડાણપૂર્વક સર્વે હાથ ધર્યો હતો.  પછી અનુભવી અને કુશળ ટ્રેપર્સની મદદથી શિકારના પસંદ કરેલા પક્ષીઓને પકડવામાં આવ્યા. ટેગિંગ કાર્ય દરમિયાન યોગ્ય પદ્ધતિ અને સલામતીનાં પગલાં લેવામાં આવ્યાં હતાં.  હજી સુધી, ત્રણ ગરુડ (દરેક પ્રજાતિમાંથી એક)  ગ્રેટર સ્પોટેડ ઇગલ (જીએસઈ), ઇન્ડિયન સ્પોટેડ ઇગલ (આઈએસઇ), ટાવની ઇગલ (ટીઇ) અને એક પેલિડ હેરિયરને સૌર-સંચાલિત સેટેલાઇટ ટ્રાન્સમિટર્સ સાથે ટેગ કર્યાં છે.  આ વૈધાનિક અધ્યયનથી મહત્વપૂર્ણ ડેટા ઉત્પન્ન થશે જે સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છ લેન્ડસ્કેપમાં ગરુડ અને હેરિયર્સના સંરક્ષણ માટેની પાયાની કામગીરી કરી શકે.  જનરેટ કરેલો ડેટા સ્થળાંતરની રીત, વિખેરી નાખવા અને ધાડપાડ ઇકોલોજી, શિયાળા અને સંવર્ધનનાં મેદાન, રહેઠાણની પસંદગીઓ અને ગરુડ અને હેરિયર્સ વિશેની અન્ય વિવિધ અજાણ્યા તથ્યોની ગહન સમજ આપશે.

(4:26 pm IST)
  • કોરોના મહામારી અંગે ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં સુનાવણી શરૂ : ગુજરાત સરકારે ૮૨ પાનાનું ઍફીડેવીટ દાખલ કર્યુ : જેમાં સરકારે કરેલી તમામ વ્યવસ્થાના દાવા કર્યા access_time 12:04 pm IST

  • આજે રાજકોટ શહેર - જિલ્લામાં કોરોનાનો રાફડો ફાટ્યો : આજે સાંજ સુધીમાં રાજકોટ શહેરમાં 764 અને ગ્રામ્યના 86 કેસ સાથે કુલ રેકર્ડબ્રેક 850 નવા કોરોના ના કેસ નોંધાયા : લોકોમાં ફેલાયો ફફડાટ access_time 7:44 pm IST

  • શેરબજારમાં આજે પણ ગાબડુ : સેન્સેકસ ૫૦૦થી વધુ પોઇન્ટ ડાઉન : આજે પણ શેરબજારમાં કોરોનાની માઠી અસર : બપોરે ત્રણ વાગ્યે સેન્સેકસ ૫૦૯ પોઇન્ટ ઘટીને ૪૭૪૪૦ અને નિફટી ૧૪૫ પોઇન્ટ ઘટીને ૧૪૨૧૪ ઉપર છે access_time 4:04 pm IST