Gujarati News

Gujarati News

News of Thursday, 8th April 2021

૪૫ ટકા ભારતીયોમાં વિટામીન બી-૧૨ની ઉણપ

મોટાભાગે આ વિટામીન નોનવેજમાંથી પ્રાપ્ત થાય છે : ઉણપના લક્ષણો જાણો

આપણે સૌ જાણીએ છીએ કે શરીરમાં વિટામિન્સ, પ્રોટીન, કાર્બોહાઇડ્રેટ બહુ જ જરૂરી છે. આજે એમાંથી આપણે એક વિટામિન બી-ટવેલ્વ વિષે થોડા માહિતગાર થઇએ.

વિટામીન બી-૧૨ એ પાણીમાં ઓગળી જાય, જેને કાબાલામિન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, વિટામિન બી-૧૨ એ બહુ જ અગત્યનો ભાગ ભજવે છે તે શ્વેતકણ તેમજ ડિએનએ બનાવવામાં ચેતાતંત્રને (નર્વસ સીસ્ટમ્સ)ને બરાબર કામ કરવા કરતું રાખવા માટે ખૂબ જ અગત્યનો રોલ ભજવે છે.

એક તાજા સર્વેમાં એવું જાણવા મળ્યું છે કે એવરેજ ભારતીયોમાંથી ૪૫% લોકો વિટામિન બી-૧૨ની ઉણપથી પીડાય છે. વિટામિન બી-૧૨ ઉપલબ્ધ કરતા સ્ત્રોતોમાં લગભગ બધી જ નોન વેજીટેરીયન વસ્તુ આવે છે. જેમ કે મીટ, માછલી, ચીકન, ઇંડા અને ડેરી પ્રોડકટસ. ઘણી વખત બી-૧૨ ફર્ટીફાઇડ બેકરી આઇટ્મ્સમાં પણ હોય છે. જે હજુ આપણા દેશમાં ઉપલબ્ધ નથી. પાણી તેમજ વનસ્પતિ આધારિત દુધમાં પણ હોય છે.

બી-૧૨ ઓછું હોવાના આ રહ્યા કેટલાક ચિન્હો

. સફેદ અથવા પીળી ઝાંઇ પડતી ચામડીઃ

કયારેક આ ઉણપના દર્દીઓ ફીકા પડી ગયેલા ચહેરા અથવા ઉદાસ દેખાતા ચહેરા સાથે આવે છે. કારણ કે શ્વેતકણ બનવું બી-૧૨ ઉપર નિર્ધારીત છે. ડબલ્યુબીસી - વ્હાઇટ સેલ બનવા માટે શ્વેતકણ એ અભિન્ન અંગ છે. આ પ્રકારના રોગને મેગાલોબ્લાસિક કહેવામાં આવે છે. જેમાં શ્વેતકણ - ડબલ્યુબીસી બહુ મોટા અને જલ્દી તૂટી જાય તેવા બને છે. જેના કારણે બિલુરુબિન બહુ મોટા જથ્થામાં બહાર નિકળે છે અને કમળાના જંતુ દેખાય છે.

. નબળાઇ અને થાક :

શ્વેતકણ ઓછા હોય તેવા દર્દીને બહુ નબળાઇ તેમજ થાક લાગે છે. કેમકે શરીરમાં ઓકિસજન લઇ જવાની ક્ષમતા ઓછી થઇ જાય છે. મોટી ઉંમરના લોકોમાં આ રોગને પરમિસએસ એનિમિયા કહેવામાં આવે છે. જેમાં ઉંમરને કારણે ઇન્ટરનસિસ ફેકટર હોજરીમાં બનતું નથી. જે બી-૧૨ને શોષવા માટે બહુ જ જરૂરી હોય.

. શરીરમાં ટાંચણી વાગ્યાની લાગણી તેમજ બળતરાનો અનુભવ થવો :

આ એક બહુ જ ગંભીર બિમારી છે. જેમાં લાંબા સમયથી બી-૧૨ની કમી હોય છે. જેના કારણે ચેતાતંત્ર નબળુ પડી ગયું હોય છે. બી-૧૨ની ઉણપને કારણે ચેતાતંત્રમાં માઇલિન નામનું તત્વ બરોબર બનતું નથી. ઘણી વખત શરીરમાં ઝણઝણાટી, ખાલી ચડવી તેમજ ટાંચણી જેવું લાગવું એ તેની નિશાની છે. ઘણા લોકોને ચેતાતંત્રને લગતી ઉણપ જણાતી હોય છે.

. ચક્કર આવવા :

મોટી ઉંમરના લોકોને ચક્કર આવવા તેમજ છાતીમાં દુઃખાવો થવો. આવું કયારેક બનતું હોય છે. બી-૧૨ ચેતાતંત્રને અસર કરતું હોય, બી-૧૨ની ઉણપને કારણે ચેતાતંત્રની કામગીરીમાં અવરોધ આવે છે. જેને કારણે બેલેન્સ નથી જળવાતું. આમ વિટામીન્સોમાં બી-૧૨નું ખૂબ મહત્વ છે. (૨૧.૪)

બી૧૨ અંગેનું નિદાન કઠીન

કમનસીબે મોટી ઉંમરના માણસો બી-૧૨ની ઉણપથી વધુ પ્રમાણમાં પીડાય છે. કેમકે એક તો ખોરાકમાં ઓછું લેવામાં આવે છે સાથે આંતરડામાંથી શોષણ પણ બહુ ઓછા પ્રમાણમાં થાય છે. જે લોકોની આંતરડાની સર્જરી કરેલા હોય તેમને આ ઉણપ વધુ જોવા મળે છે. મધુપ્રમેહના દર્દીઓ કે જે મેટકોરમીન નામની દવા લે છે તેઓમાં આ ઉણપ બહુ જલ્દી જોવા મળે છે. જે લોકો ખોરાક લે છે તેઓમાં પણ આ ઉણપ જોવા મળે છે. જે દર્દીઓ એસિડીટી માટેની દવાઓ લાંબો સમયથી લે છે તેઓમાં પણ આની ખામી વધુ જોવા મળે છે. કમનસીબે બી-૧૨ની ઉણપનો ખ્યાલ આવતા વર્ષો લાગે છે. અને તેમાં પણ તેનું નિદાન બહુ જ અઘરૃં છે. કયારેક બી-૧૨ની ઉણપ ભૂલથી ફોલેટની ઉણપ તરીકે નિદાન કરવામાં આવે છે. બી-૧૨ની ઉણપ વાસ્તવમાં ફોલેટની ઉણપને પણ વધારે છે. માત્ર ફોલેટની સારવાર કરવામાં આવે તો વિટામિન બી-૧૨ની ઉણપની ખબર જ નથી પડતી.

ડો. નિલેષ નિમાવત

એમ.એસ. સર્જન

રાજકોટ.

મો. ૯૨૬૫૧ ૮૨૮૨૪

(10:26 am IST)
  • પશ્ચિમ બંગાળમાં રાજકીય હિંસાનો સિલસિલો યથાવત : બંગાળ ભાજપ અધ્યક્ષ દિલીપ ઘોષની કાર ઉપર હુમલો : જે ગાડીમાં બેઠા હતા તેનો કાચ તૂટ્યો : તૃણમૂલ કોંગ્રેસના કાર્યકરો ઉપર આરોપ access_time 8:45 pm IST

  • વધુ એક રાજકીય નેતા કોરોના સંક્રમિત થયા : ભાજપના શ્રી આઈ.કે.જાડેજામો રિપોર્ટ કોરોના પોઝિટિવ : યુ.એન. મહેતા હોસ્પિટલમાં દાખલ કરાશે access_time 12:50 pm IST

  • મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં ધડબડાતી : મુંબઇ એન્ટિલિયા કેસમાં રોજ નવા નવા ધડાકાઓ થઈ રહ્યા છે. મળતા અહેવાલો મુજબ સચિન વાજેએ કોર્ટમાં લેખિત નિવેદન આપીને નવો ખુલાસો કર્યો છે. તેણે આરોપ લગાવ્યો છે કે મહારાષ્ટ્રના પૂર્વ ગૃહ પ્રધાન અનિલ દેશમુખની સાથે પરિવહન પ્રધાન અનિલ પરબે પણ તેને ગેરકાયદેસર વસૂલાત માટે લક્ષ્યાંક આપ્યા હતા. access_time 11:29 pm IST