Gujarati News

Gujarati News

News of Monday, 4th March 2024

ગૃહમાં ‘નોટ' લઇને આપ્‍યો વોટ કે કર્યુ ભાષણ તો ચાલશે કેસ

‘વોટના બદલામાં નોટ'ના મામલે સુપ્રિમ કોર્ટે સંભળાવ્‍યો મહાફેંસલો : લાંચ - રૂશ્વતના કેસમાં સાંસદો - ધારાસભ્‍યોને નહિ મળે ખાસ છુટ : સુપ્રિમ કોર્ટે પોતે જ અગાઉ આપેલો આદેશ પલ્‍ટાવ્‍યો : લાંચ લેવાથી જાહેર જીવનમાં ઇમાનદારી - શુધ્‍ધતા નષ્‍ટ થઇ જાય છે

નવી દિલ્‍હી તા. ૪ : વોટના બદલામાં લાંચ લેવાના કેસમાં સાંસદો અને ધારાસભ્‍યોને કાર્યવાહીમાંથી મળેલી રાહત છીનવાઈ શકે છે. સુપ્રીમ કોર્ટે આ છૂટ સાથે અસહમતિ વ્‍યક્‍ત કરી છે અને ૧૯૯૮માં આપેલા તેના અગાઉના નિર્ણયને રદ કરી દીધો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે કેશ-ફોર-વોટ કેસમાં સાંસદો અને ધારાસભ્‍યોને ફોજદારી કાર્યવાહીમાંથી મુક્‍તિ આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. કોર્ટે કહ્યું કે સંસદીય વિશેષાધિકાર હેઠળ લાંચને મુક્‍તિ આપી શકાય નહીં. ચીફ જસ્‍ટિસ ડીવાય ચંદ્રચુડની આગેવાની હેઠળની સાત જજોની બંધારણીય બેન્‍ચે આ મામલે પોતાનો ચુકાદો આપ્‍યો હતો. મુખ્‍ય ન્‍યાયાધીશ ઉપરાંત બંધારણીય બેન્‍ચમાં જસ્‍ટિસ એએસ બોપન્ના, જસ્‍ટિસ એમએમ સુંદરેશ, જસ્‍ટિસ પીએસ નરસિમ્‍હા, જસ્‍ટિસ જેપી પારડીવાલા, જસ્‍ટિસ સંજય કુમાર અને જસ્‍ટિસ મનોજ મિશ્રા સામેલ હતા.

ચુકાદો આપતી વખતે ચીફ જસ્‍ટિસે કહ્યું કે બેંચના તમામ જજો આ મુદ્દે એકમત છે કે અમે પીવી નરસિમ્‍હા રાવ કેસમાં આપેલા ચુકાદા સાથે અસંમત છીએ. નરસિમ્‍હા રાવ કેસમાં તેના નિર્ણયમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે મતના બદલામાં નોટ લેવાના કેસમાં સાંસદો અને ધારાસભ્‍યોને કાર્યવાહીમાંથી મુક્‍તિ આપવાનો ચુકાદો આપ્‍યો હતો. મુખ્‍ય ન્‍યાયાધીશે કહ્યું કે માનનીયને આપવામાં આવેલી છૂટ એ સાબિત કરવામાં નિષ્‍ફળ રહી છે કે માનનીય માટે તેમના કાયદાકીય કામમાં આ છૂટ જરૂરી છે. મુખ્‍ય ન્‍યાયાધીશે કહ્યું કે બંધારણની કલમ ૧૦૫ અને ૧૯૪ લાંચમાંથી મુક્‍તિની જોગવાઈ કરતી નથી કારણ કે લાંચ આપવી એ ગુનાહિત કૃત્‍ય છે અને ગૃહમાં ભાષણ કરવા અથવા મતદાન કરવા માટે તે જરૂરી નથી. પીવી નરસિમ્‍હા રાવ કેસમાં આપવામાં આવેલા ચુકાદાનું અર્થઘટન બંધારણની કલમ ૧૦૫ અને ૧૯૪ની વિરૂદ્ધ છે.

બંધારણીય બેંચે ૧૯૯૮ના જેએમએમ લાંચ કેસ પર તેના નિર્ણય પર પુનર્વિચારણા અંગે સુનાવણી પૂર્ણ કર્યા પછી ગયા વર્ષે ૫ ઓક્‍ટોબરે પોતાનો નિર્ણય અનામત રાખ્‍યો હતો. ઓક્‍ટોબરમાં સુનાવણી દરમિયાન કેન્‍દ્ર સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં વોટ ફોર લાંચ કેસમાં આપવામાં આવેલા વિશેષાધિકારનો વિરોધ કર્યો હતો. સરકારે તેની દલીલમાં એમ પણ કહ્યું હતું કે લાંચ ક્‍યારેય કાર્યવાહીથી મુક્‍તિનો વિષય ન હોઈ શકે. સંસદીય વિશેષાધિકારનો અર્થ એ નથી કે સાંસદ-બિલને કાયદાથી ઉપર રાખવું.

સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન સંસદ કે વિધાનસભામાં અપમાનજનક નિવેદનોને અપરાધ ગણવાના પ્રસ્‍તાવ પર પણ ચર્ચા થઈ હતી. દરખાસ્‍તમાં માંગ કરવામાં આવી હતી કે સંસદસભ્‍યો અને ધારાસભ્‍યો દ્વારા ગૃહમાં અપમાનજનક નિવેદનોને કાયદામાંથી મુક્‍તિ આપવી જોઈએ નહીં જેથી આવું કરનારાઓ સામે ફોજદારી કાર્યવાહી શરૂ કરી શકાય. જોકે, સુનાવણી દરમિયાન જ સુપ્રીમ કોર્ટે રેટરિકને ગુનો ગણવાના પ્રસ્‍તાવને ફગાવી દીધો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે, સદનની અંદર કંઈપણ બોલવા બદલ સાંસદો અને ધારાસભ્‍યો વિરૂદ્ધ કોઈ કાર્યવાહી કરી શકાય નહીં અને સન્‍માનિત લોકોને ગૃહની અંદર સંપૂર્ણ સ્‍વતંત્રતા છે.

ઝારખંડના ધારાસભ્‍ય સીતા સોરેન પર ૨૦૧૨માં રાજયસભાની ચૂંટણીમાં વોટના બદલામાં લાંચ લેવાનો આરોપ હતો. આ મામલે તેની સામે ફોજદારી કેસ ચાલી રહ્યો છે. આ આરોપો પર તેમના બચાવમાં, સીતા સોરેને દલીલ કરી હતી કે તેમને ગૃહમાં કંઈપણ કહેવાનો અથવા કોઈપણ માટે મત આપવાનો અધિકાર છે અને બંધારણની કલમ ૧૯૪ (૨) હેઠળ તેમને વિશેષાધિકાર છે. જે અંતર્ગત આ બાબતો માટે તેમની સામે કાર્યવાહી થઈ શકે નહીં. આ દલીલના આધારે સીતા સોરેને પોતાની વિરૂદ્ધ ચાલી રહેલા કેસને રદ કરવાની માંગ કરી હતી. તેના પર સુપ્રીમ કોર્ટે ૧૯૯૩ના લાંચકાંડ પર ૧૯૯૮માં આપેલા પાંચ જજોની બંધારણીય બેંચના નિર્ણયની સાત જજોની બેંચ દ્વારા સમીક્ષા કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો.

 

(3:23 pm IST)